Blind naar de beurs

De privatisering van Schiphol kan het beste gebeuren door de luchthaven naar de beurs te brengen. Onderhandse verkoop is minder aanlokkelijk voor de Nederlandse staat, zo concludeerde minister Zalm van Financiën gisteren in een brief aan de Kamer.

De bewindsman baseert zijn voorstel op een uitgebreide studie van zakenbank Lazard die de voor- en nadelen van een beursgang vergeleek met de voor- en nadelen van rechtstreeks verkoop aan investeringsmaatschappijen.

De Tweede Kamer is al akkoord om een minderheid van Schiphol te verkopen. Wat nu volgt is de techniek. Lazard draagt een aantal sterke argumenten aan vóór beursgang. De overheid behoudt op die manier makkelijker de macht. Na beursintroductie zitten de andere aandelen straks verspreid over een grote groep anonieme beleggers. Bij onderhandse verkoop heeft de overheid te maken met maar een paar aandeelhouders die makkelijker hun krachten bundelen.

Wellicht levert onderhandse verkoop meer op, maar dat gaat volgens Lazard ten koste van Schiphols weerstand. Investeringsmaatschappijen zijn gewend agressiever te financieren: meer schuld en een hoger faillissementsrisico. Dat mag disciplinerend werken, maar is dat ook verantwoord bij zo een belangrijk strategisch en economisch belang als een luchthaven?

Uiteraard noemt Lazard ook een aantal argumenten tegen een beursgang, maar het belangrijkste tegenargument lijkt te ontbreken. In het rapport van 107 pagina's staat geen woord over de nieuwe wet- en regelgeving waar het ministerie van Financiën nota bene zelf de motor achter is.

Regelgeving over beschermingsconstructies is onderweg die aandeelhouders van beursgenoteerde bedrijven vanaf een belang van 30 procent dwingt een bod uit te brengen op de hele onderneming. Zo'n bieder kan zich na de beursgang van Schiphol zeker melden. Zalm zelf is de afgelopen jaren een van de grootste krachten geweest achter het uitbreiden van de rechten van (minderheids)aandeelhouders en achter beter ondernemingsbestuur. Verzet tegen een goed overnamebod staat haaks op de emancipatie in de financiële wereld.

En moet de staat straks ook niet zelf bieden? Natuurlijk zal de biedplicht uitzonderingen inbouwen voor aandeelhouders die hun belang verkleinen, maar er is weinig fantasie voor nodig dat een paar schommelingen in het staatsbelang een onoplettend rijk alsnog verplichten tot een overnamebod op heel Schiphol.

Wie naar de beurs wil, stelt zich meer bloot aan de tucht van de markt. Wel cashen en toch de controle houden is niet van deze tijd. Wie daarvoor kiest zal ook die risico's onder ogen moeten zien. Lazard ziet ze kennelijk niet.

    • Jeroen Wester