Volgend jaar is Katrina goed voor de VS

Ruim 300.000 Amerikanen zijn door de orkaan Katrina hun baan kwijtgeraakt. En de benzineprijs blijft maar stijgen. ,,Maar orkanen zorgen ook voor activiteit.''

Service en snelheid, daar gaat het Alex allemaal om. De slang nog in de auto van een vorige klant, wijst hij een ander al waar de wc is en vraagt hij een derde klant hartelijk naar hoe het hem gaat vandaag. De Rus Alex, pompbediende van een Sunoco-benzinestation op Manhattan, biedt tegenwoordig zelfs aan niet de hele tank vol te gooien, maar voor niet meer dan een vooraf afgesproken bedrag te pompen. Dat wil zeggen: met een minimum van 1 dollar (0,81 euro). De benzineprijs is hét gespreksonderwerp van automobilisten. Alex heeft al interviewaanvragen van twee televisiezenders afgewezen, zegt hij met ingehouden trots.

De prijs van benzine bereikt dag in dag uit nieuwe recordhoogtes. Vandaag kost een gallon (3,79 liter) bij Alex 3,319 dollar. Begin dit jaar was dat nog 1,50 dollar. De extreme stijging van de benzineprijs de afgelopen weken komt vooral door de orkaan Katrina die raffinaderijen in de omgeving van New Orleans beschadigde. Sommige moesten worden gesloten. De Amerikaanse capaciteit is met 10 procent afgenomen.

Dure benzine is voor de meeste Amerikanen het enige wat ze zien van de nasleep van Katrina. Vluchtelingen uit het zuiden – hoewel verspreid over het hele land – zijn in New York onzichtbaar en inzamelingen zijn op één hand te tellen. En zelfs dan geven winkeliers schoorvoetend toe dat klanten niet gul geven.

Toch zijn de economische effecten niet te onderschatten en kunnen ze iedereen treffen, zo stellen economen. ,,Natuurlijk weten we pas zeker wat de schade is als het water weg is'', zegt Nigel Gault aan de telefoon. Hij is een van de hoofdeconomen van Global Insight, een prestigieus instituut met 450 onderzoekers. ,,Zeker is al wel dat de totale kosten honderden miljarden dollar bedragen.''

Gault en andere economen schatten dat verzekeringsmaatschappijen claims kunnen krijgen tot 35 miljard dollar (28 miljard euro). Huizen, inboedel, auto's. Daarbij komen nog onverzekerde schade, vernietigde infrastructuur en de kosten rondom slachtoffers en hun nabestaanden. Bovendien zijn 311.000 banen verloren gegaan in de directe omgeving van New Orleans. Met name de toerisme- en congressector liggen stil en lijken maanden nodig te hebben om weer nieuwe bezoekers te trekken. Áls dat al lukt. Bovendien, zo redeneert Gault, ,,ook kantoren hebben stroom nodig. Zolang dat er niet is, is er geen werk. En gaan bedrijven failliet.''

De bank Hibernia uit New Orleans ondervindt de negatieve gevolgen direct aan den lijve. Hibernia zou worden overgenomen door een concurrerende bank. Maar omdat ruim honderd vestigingen van de bank in en om New Orleans getroffen zijn door de orkaan, heeft koper Capital One Financial het bod met 350 miljoen dollar verlaagd tot 5 miljard. De overname van de bank is onzeker geworden.

Onderzoeker Gault van Global Insight denkt dat al deze factoren bijdragen aan een lagere economische groei dan eerder werd verwacht. In plaats van met 3,7 procent groeit de economie dit jaar maar met 3,5 procent, schat Gault. Maar daarna slaat het effect om. ,,Orkanen vernietigen waarde. Maar ze zorgen ook voor activiteit. De wederopbouw levert ook werk, en dus inkomsten, op.''

Gault denkt dat vooral bouwbedrijven veel werk krijgen, de komende maanden. Daklozen moeten noodwoningen krijgen, bedrijven moeten gerestaureerd worden en wegen hersteld. ,,Dat gaat de economie goed doen.'' De economische groei voor volgend jaar schat hij dankzij de orkaan nu hoger in dan eerder.

En de benzineprijzen? Gault maakt zich geen zorgen: de zware havenindustrie lijkt zich te herstellen, tussen New Orleans en het landinwaarts gelegen Baton Rouge varen weer schepen en de nog werkende raffinaderijen kunnen in de komende wintermaanden aan de toch al afnemende vraag voldoen. Want in de winter rijden Amerikanen minder auto.

De Russische pompbediende Alex put hoop uit de klanten die een vast bedrag noemen, een moeilijk gezicht trekken, maar dat bedrag dan al snel verdubbelen. ,,Als ze erover nadenken, begrijpen ze snel hoe weinig benzine ze eigenlijk voor hun geld krijgen.'' Hij maakt zich geen zorgen. ,,Amerikanen blijven toch autorijden.''

Dit is de eerste bijdrage van onze nieuwe correspondent in New York, Freek Staps.

    • Freek Staps