Slim winkelen in de Future store

Van zelfdenkende weegschalen en een boodschappenlijstje op een draagbare computer tot magazijnbeheer. In de toekomst hoeft een product in een supermarkt nooit uitverkocht te zijn.

Als je bananen op de smart scale legt, herkent een digitale camera het product aan vorm en kleur. Op een beeldscherm verschijnt gewicht, prijs en een afbeelding van bananen: hij heeft het juiste product geraden. De klant raakt een button op het touch screen aan en de prijssticker verschijnt.

Dit is een van de innovaties die de Metro-groep uittest in haar Extra-supermarkt (Future store) in Rheinberg.

Pr-manager Marcos Fernández: ,,We gaan deze weegschalen nu overal invoeren; een innovatie die erg aanslaat. Dit is een traditionele supermarkt – we dwingen de klanten tot niets – maar je kan kiezen voor allerlei innovaties die we uittesten. We houden regelmatig enquêtes om te weten wat de klanten ervan vinden.''

De Metro-groep bezit 2.450 super- en bouwmarkten, mediashops en cash-and-carries, zoals de Makro in Nederland. Het is de op drie na grootste keten ter wereld, verspreid over dertig landen. Fernández: ,,We hebben hier alle logistieke en consumentgerichte innovaties samengebracht, samenwerkend met vijftig bedrijven als IBM, Philips, Siemens, Intel en al 25.000 bezoekers uit de hele wereld rondgeleid.''

Bij het binnenlopen van de supermarkt haalt Fernández bij een docking-station een personal shopping assistent: een compacte computer met beeldscherm die je op het winkelwagentje klikt. Stop je je klantenkaart erin, dan zie je welke producten je de vorige keer hebt gekocht. Heb je iets uitgezocht, dan houd je het links naast het karretje. Met infrarood wordt de aankoop gescand en er verschijnt een afbeelding van op het boodschappenlijstje (met prijs).

Bij een tweede aankoop worden de bedragen opgeteld, zodat je weet wat je hebt uitgegeven. Daarnaast staan op het scherm weekkoopjes en een winkelplattegrond aangegeven (per product kan gedetecteerd worden waar het staat in de winkel).

Klanten kunnen ook een boodschappenlijstje naar de winkel mailen, dat automatisch op het beeldscherm verschijnt. Fernández: ,,34 procent van de klanten heeft hem minimaal een keer gebruikt.''

Aan het begin van een pad met wijnen staat een zuil met touch screen: eerst selecteer je land, regio, kleur en vervolgens zoet, halfdroog of droog. Er verschijnt een lijst met voorradige wijnen in die categorie. Heb je een keuze gemaakt, dan kun je gegevens aflezen over herkomst, jaar, prijs, bijpassende recepten kiezen en de hele boel laten uitprinten. Je loopt het pad in, en – o wonder! – op de tegelvloer verschijnt via een

beamer een vierkant lichtveld met de afbeelding van jouw fles plus pijl, die aangeeft waar de wijn in het schap staat. De elektronische prijskaartjes worden via de centrale computer bijgesteld.

De meeste innovaties hier werken middels RFID (Radio Frequency Identification), maar ook wifi- en contentbus-technologie worden toegepast. Zo kan het personeel worden gewaarschuwd als de uiterste verkoopdata van producten is bereikt.

Als je een product van de smart shelf pakt, neemt het aantal producten op een screen bij voorraadbeheer met één af. Is er te weinig op voorraad, dan krijgt het product een rode indicatie, zodat meteen bijbesteld kan worden, zonder de voorraad in de winkel op te hoeven nemen.

Bij de toegang van het magazijn staat een stalen RFID-detectiepoort met aan weerszijden antennes, die registreren wat de supermarkt vanuit het magazijn in- en uitgaat. Ook bij de vrachtwagenterminal staan dergelijke poorten, zodat de bewegingen van goederen tussen magazijn en winkel automatisch exact bijgehouden worden. De pallets en dozen zijn voorzien van RFID-strips met millimetergrote chips vol productinformatie en antennes (ragdunne kopercircuits). Zo worden zonder scannen (bij barcodes wel nodig) alle logistieke handelingen draadloos, meteen doorgegeven aan de centrale computer.

Fernández: ,,Het logistieke proces is zo helemaal transparant. Enig nadeel van RFID is, dat de radiofrequenties gestoord worden door vloeistoffen en metalen, zoals wijn en blikverpakkingen. Daar wordt nog aan gewerkt.''

Naast traditionele en zelfscan-kassa's zijn er kassa's voor de personal customer assistent. De klant overhandigt die aan de caissière, die hem scant en vervolgens het totaalbedrag aan boodschappen afleest. Tegelijkertijd wordt voor het magazijnbeheer geregistreerd welke producten de winkel verlaten. Fernández: ,,Deze kassa bespaart veel wachttijd.''

Vijftig kilometer verderop, in het aan Düsseldorf grenzende Neuss, bevindt zich Metro's Innovation Centre. Er staan testopstellingen en delen van magazijnen en winkels zijn nagebouwd.

Een transportrail voor hangende kleding heeft een vertakking voor ieder filiaal van de keten, waarbij de selectie via RFID-chipinformatie geschiedt (6.000 kledingstukken per uur).

Een stapelaar weet middels RFID-technologie zelf waar pallets in magazijnstelligen te plaatsen en een kledinghoek heeft smart shelfs. De RFID-toepassingen hier komen van het Nederlandse Nedap. Op screens is zichtbaar in welke maten en kleuren een kledingstuk aanwezig is en met welke kledingstukken in de winkel je het shirt, dat je oppakt, kunt combineren.

De RFID-koelkast, vooral handig voor restaurants, registreert welke producten nog aanwezig en eetbaar zijn. Aan de hand van een lijst wat er uitgenomen is, kan een boodschappenlijstje uitgeprint worden.

Medewerkster Astrid Bosch: ,,RFID is nog vrij nieuw, maar de chips en antennes worden steeds goedkoper. Als het meer toegepast gaat worden, gaan de kosten snel omlaag. Het zal nog zo'n vijf jaar duren voordat alle producten in supermarkten zijn voorzien van RFID-etiketten. Qua winkelbeheer bevatten RFID-chips meer informatie dan barcodes. Ze beschermen bijvoorbeeld ook tegen diefstal door personeel.''

www.metrogroup.de

(www.future-store.org)