Oeganda onderhandelt met rebellen

De Oegandanese regering voert vredesonderhandelingen met Joseph Kony, leider van het Leger van de Heer (LRA), een mystieke groep die behoort tot de meest gewelddadige bewegingen van Afrika.

Dit initiatief komt op een moment dat de verhoudingen in de regio grote veranderingen ondergaan door het vredesproces in het aangrenzende Soedan.

De Oegandese regering zei dit weekeinde dat Betty Bigombe, een voormalig minister en hoofdonderhandelaar met het LRA, sinds februari regelmatig met Kony per telefoon overlegt. Tot nu toe had Kony contacten met de regering gedelegeerd aan medewerkers, waardoor de onderhandelingen uiterst moeizaam verliepen.

In de regio wordt al maanden gespeculeerd over een groot militair offensief tegen het LRA van de Oegandese regering samen met het Soedanese Volksbevrijdingsleger (SPLA), de voormalige bevrijdingsbeweging van Zuid-Soedan die nu een regering leidt in het semi-autonome zuiden van Soedan. Toen SPLA-leider John Garang vorige maand bij een vliegtuigongeluk omkwam was hij op bezoek geweest in Oeganda om te praten over zo'n offensief. Garangs opvolger Salva Kirr bezocht vorige week Oeganda. Hoewel de Oegandese pers over dit bezoek meldt dat Salva Kirr kwam praten over het op handen zijnde offensief, zei de nieuwe SPLA-leider dat hij eerst wil proberen om vrede te stichten door besprekingen.

Het negentien jaar oude conflict met het LRA in Noord-Oeganda heeft honderdduizenden levens geëist. Tachtig procent van de Noord-Oegandezen leeft in beschermde kampe. Een deel van het LRA week uit naar Zuid-Soedan waar het de afgelopen maanden de Zuid-Soedanezen begon te terroriseren. De VN-vredesoperatie in Zuid-Soedan dreigt daardoor in gevaar te komen.

Hoe de koppige rebellie van het LRA te beëindigen is al jaren een dilemma voor de internationale vredestichters. Het Internationale Strafhof (ICC) in Den Haag onderzoekt of Kony kan worden berecht voor schending van de mensenrechten. Veel Noord-Oegandezen verzetten zich tegen het ICC-onderzoek omdat een internationaal arrestatiebevel tegen Kony de kansen om een regeling aan de onderhandelingstafel zal torpederen.