Nasleep van `Andizjon'

Het bloedbad van 13 mei in Andizjon, in het oosten van Oezbekistan, heeft nog steeds gevolgen. Vrijdag oordeelde een rechter in Tasjkent dat de Amerikaanse non-gouvernementele organisatie (ngo) Internews Network, die zich bezighoudt met steun aan onafhankelijke media, zijn activiteit in Oezbekistan moet staken. Vorige maand al waren twee medewerkers van de ngo veroordeeld wegens het ,,illegaal publiceren van informatie''.

De directrice van Internews Network, Catherine Eldridge, voorspelde dat haar organisatie de eerste van vele is die uit Oezbekistan moet vertrekken: ,,De sluiting van Internews Network is een precedent voor de liquidatie van andere buitenlandse ngo's op basis van vooringenomen rechterlijke uitspraken en verzonnen of triviale beschuldigingen.''

In Andizjon maakte op 13 mei het leger op uiterst bloedige wijze een eind aan een volksopstand; honderden, mogelijk zelfs duizenden inwoners werden doodgeschoten. Na dat bloedbad is de repressie nog toegenomen. Daarbij hoeft de Oezbeekse president, Islam Karimov, zich niet meer te bekommeren om eventuele kritiek van zijn Amerikaanse bondgenoot, want hij heeft met die bondgenoot inmiddels gebroken: naar aanleiding van de Amerikaanse eis van een onafhankelijk onderzoek naar `Andizjon' heeft Karimov gelast dat de Amerikaanse basis in Oezbekistan moet worden gesloten.

De buitenlandse media zijn de afgelopen weken door de staatsmedia in Oezbekistan voortdurend verdacht gemaakt. Volgens de regering in Tasjkent was `Andizjon' geen volksopstand, maar een coup van een vanuit Afghanistan opererend terreurnetwerk dat in Oezbekistan een Talibaanregime wil vestigen – een stelling waarop sinds mei in de gecontroleerde Oezbeekse media dag in, dag uit wordt voortgeborduurd. De grote internationale media, zo heet het in de Oezbeekse pers, waren tevoren op de hoogte van die coup. Daarom stuurden organisaties als de BBC, het persbureau Associated Press, Deutsche Welle en het Britse Institute for War and Peace Reporting al vóór 13 mei speciale verslaggevers naar Andizjon, om nog op de ochtend van 13 mei zelf ,,hun informatie-aanval'' op het bewind van Karimov te beginnen, zoals het Oezbeekse blad Isjontsj het vrijdag uitdrukte.

Het is niet verwonderlijk dat Internews Network het eerste slachtoffer van het hardere beleid wordt. De organisatie specialiseert zich in Oezbekistan in de opleiding van journalisten – van een type waarop Karimov niet zit te wachten. Een jaar lang bleef het bij pesterijen. Vrijdag oordeelde een rechtbank dat de ngo de Oezbeekse wet heeft geschonden. Welke wet ze heeft geschonden, werd er overigens niet bij gezegd.