Wetenschappers werken aan het kweken van vlees

Als eerste land ter wereld pakt Nederland de ontwikkeling van kweekvlees serieus aan. ,,Over zes jaar hebben we misschien al een product'', zegt prof.dr. Henk Haagsman, hoogleraar Vleeswetenschappen aan de Universiteit Utrecht. ,,Nog geen lapje, maar wel een soort gehakt dat de voedingsindustrie kan verwerken in pizza's of sauzen.''

Instituut Senter/Novem van het ministerie van Economische Zaken heeft twee miljoen euro subsidie uitgetrokken voor een project om varkensvlees te gaan kweken uit stamcellen. Kweekvlees is vlees dat niet afkomstig is van slacht maar gekweekt wordt in celculturen.

Het idee is simpel – wijlen Winston Churchill schreef al in 1932 dat het toch veel efficiënter zou zijn boutjes en vleugels te kweken dan hele kippen te houden. Maar er zijn veel technische problemen. In het Nederlandse kweekvleesproject, dat in april is gestart, zoeken Utrechtse celbiologen naar geschikte stamcellen en methodes om ze te laten uitgroeien tot zoveel mogelijk spiercellen. Microbiologen uit Amsterdam ontwerpen de groeimedia. En weefselingenieurs in Eindhoven ontwerpen bioreactoren waarin snel en goedkoop spiervezeltjes groeien. Ook worstenfabrikant Stegeman is bij het project betrokken. Naast de Senter/Novem-subsidie steken de deelnemers samen 2,3 miljoen euro extra in het project.

Eerder onderzoek was nooit gericht op uiteindelijke massaproductie. In een laboratorium van de Universiteit van West-Australië hebben kunstenaars en weefselingenieurs spierweefsel van een kikker een beetje laten uitgroeien. De nogal drillerige, piepkleine kikkerlapjes zijn een paar jaar geleden gepresenteerd op een bio-art tentoonstelling in Nantes, Frankrijk. En weefselingenieurs van het Touro College in New York wisten een klein stukje goudvissenspierweefsel in een bakje te laten groeien veertien procent in een week tijd. Dit experiment stond in het kader van de voedselvoorziening van astronauten.

De kunst is écht vlees te kweken. De eerste stappen zijn gezet. ,,Wij kunnen al spiertjes van twee centimeter in lengte maken'', zegt dr. Carlijn Bouten, weefselingenieur van de Technische Universiteit Eindhoven. ,,En als we ze elektrisch stimuleren kunnen ze ook samentrekken zoals een echte spier.'

wetenschap & onderwijs: pagina 45

    • Marianne Heselmans