Spaanse energiesector zit op slot

Nationalisme, zo luidt het gezegde, is een domme haan die kraait op zijn eigen mesthoop. De Franse regering beschermt haar eigen yoghurtindustrie tegen buitenlanders, en de Italianen hun banksysteem. In Spanje is het de energiesector waaromheen het nationalistische gordijn wordt opgetrokken. Dat is slecht voor de Spaanse energiemarkt, slecht voor zijn consumenten, en slecht voor de aandeelhouders van het belaagde nutsbedrijf Endesa. Er zal zich geen buitenlandse redder in nood melden om te trachten Endesa uit handen van het eveneens Spaanse Gas Natural te houden, om de eenvoudige reden dat iedereen weet dat Madrid geen buitenlands tegenbod zou accepteren. De Spaanse minister van Economische Zaken probeert ons van het tegendeel te overtuigen. Hij beweert dat hij een hoger bod zou steunen, ,,zelfs uit een ander land''.

De werkelijkheid is anders. Het bod van 43 miljard euro dat Gas Natural op Endesa heeft uitgebracht, inclusief aanvaarde schulden, moet uitmonden in de grootste overname die ooit in Spanje heeft plaatsgevonden. Het bod heeft zeker al de zegen van de regering ontvangen, dus een buitenlandse gegadigde zou zich tegen haar wens moeten verzetten. En zelfs als een buitenlandse bieder zou winnen – en er is slechts een handvol firma's groot genoeg om dat te proberen – is de Spaanse elektriciteitssector onderhevig aan een revisie, zodat het risico van overheidsingrijpen groot is. De beleggers in Endesa zullen Gas Natural zonder buitenlandse hulp tot een hoger bod moet bewegen – net zoals de aandeelhouders van het Franse Aventis dat vorig jaar moesten doen.

Dat is de eerste prijs die moet worden betaald voor de creatie van een nationale kampioen, maar het is niet de grootste en ook niet de laatste. Om te helpen de overeenkomst te financieren heeft Gas Natural ingestemd voor 9 miljard euro aan bezittingen van Endesa te verkopen aan het Baskische Iberdrola. De Spanjaarden betogen dat dit zal leiden tot twee dominante firma's die elkaar hevig zullen beconcurreren op dezelfde markt – net zoals Boeing en Airbus.

Maar een feitelijk duopolie in de energiesector is niet bepaald de ideale uitkomst die Spanje voor ogen zegt te hebben. Deze gang van zaken is grotendeels te wijten aan de Spaanse regionale politiek. Gas Natural is gevestigd in Barcelona, Iberdrola is Baskisch en Endesa bevindt zich in Madrid. Het delen van de macht met de regio's is klaarblijkelijk ook letterlijk bedoeld. Endesa zou de aanval van Gas Natural als een buitenlandse invasie kunnen beschouwen. Maar voor buitenstaanders is dit een binnenlandse aangelegenheid, en een stap terug voor de Europese energieliberalisering.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar:

zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld.

    • John Paul Rathbone