RNA is niet simpel!

Marcel aan de Brugh stelt in zijn stukje bij een RNA-illustratie uit Science (`Simpel', W&O 3 september) dat `het goedbeschouwd wel meevalt' met de veronderstelde complexiteit van RNA. Hiermee wekt hij de verkeerde indruk.

RNA is niet simpel. Functionele RNA's zijn zeer complexe moleculen met vaak uitzonderlijk ingewikkelde structuren, nodig voor de biologische functie. En dat is nou juist wat Science middels het zojuist uitgebrachte themanummer wil overbrengen. Het enige wat Marcel aan de Brugh doet is weer eens het dogma te herhalen waar onderzoekers met hart voor RNA-onderzoek al jaren lang tegenaan lopen in de erkenning en financiering van hun belangrijke werk: dat RNA een saai langgerekt molecuul is, uitsluitend voorbestemd om een passieve rol te vervullen als messenger-RNA in de eiwitsynthese, en dat de eiwitten het doel zijn.

Het is allang bekend dat RNA veel meer doet. RNA wordt bijvoorbeeld gebruikt als herkenningsbakens in het metabolisme van vitamines, als schakelaar voor het aan- en uitzetten van biologische processen, en zelfs als enzymen. Deze laatste activiteit, die traditioneel uitsluitend is toegeschreven aan eiwitten, wordt wellicht het beste geïllustreerd door de ontdekking dat het katalytische centrum van het ribosoom louter uit RNA bestaat en de eiwitten slechts fungeren als een soort cement om het RNA op de juiste plek te houden. Het humane genoom bevat een uitzonderlijk groot percentage DNA dat niet voor eiwitten codeert, maar voor RNA-moleculen met specifieke regulerende functies en de huidige werkhypothese is dat de complexiteit van organismen hieraan gecorreleerd is en niet aan het aantal genen. Al deze aspecten komen ruim aan bod in het themanummer van Science.

Als Marcel aan de Brugh alleen de bedoeling had de figuur van Science toe te lichten, dan kan ik me zijn commentaar wel voorstellen. Als het stukje provocerend bedoeld was, dan is hij daar uitermate goed in geslaagd. Maar het is buitengewoon jammer dat de werkelijke complexiteit, kracht en impact van RNA, zowel voor de wetenschap als de maatschappij (denk aan de ontwikkeling van nieuwe medicijnen, gericht op RNA) hiermee onderbelicht is. Dan was de voorpagina van Spits van 9 juni j.l. met een stukje over RNA's die betrokken zijn bij de ontwikkeling van kanker, ontleend aan een drietal artikelen gepubliceerd in Nature, wellicht betere reclame voor het belang van RNA-onderzoek.

Radboud Universiteit Nijmegen

    • Dr. Hans Heus