Na Watskeburt: elke dag lijp

Hoe moet je als rapper verder als je eerste hit `Watskeburt' is? Een herhaling van zo'n geweldige kreet, die zelfs in een column van Henk Hofland opdook, is onmogelijk. Dit heeft de Jeugd van Tegenwoordig dan ook niet geprobeerd met zijn tweede single. Weliswaar bezigen de drie Jeugdleden weer dezelfde soort onzintaal als in `Watskeburt', maar het is nu allemaal, jammer genoeg, veel begrijpelijker: `ik ben lijp elke dag, toon afwijkend gedrag, we blijven verdacht.' Geen moment denk je: waar gaat dit in godsnaam over en ben ik te oud om dit te begrijpen? De titel van de tweede single is dan ook gewoon: `Voor je kijken doorlopen'.

Ook de videoclip bij de tweede single is veel verhalender en duidelijker dan die bij `Watskeburt'. De video kan worden beschouwd als een bijdrage aan de onlangs weer opgelaaide discussie over de vraag of de wereld van de hiphopclips vol seks en geweld jongeren op verkeerde ideeën brengt. `Voor je kijken doorlopen' begint met twee jongetjes van een jaar of tien die op de bank zitten en tv-kijken. Ze moeten inschikken voor hun neerploffende vader, die de afstandsbediening pakt en naar een clipkanaal zapt. Tijd voor de jongens om te vertrekken: vader gaat naar de clip `Voor je kijken doorlopen' kijken. Die laat behalve de in shirtjes van het Duitse voetbalelftal gehulde Jeugd van Tegenwoordig zelf vooral de zojuist vertrokken jongetjes zien. Dat blijken erg vervelende gozertjes, die voorbijgangers molesteren, fietsen vernielen en winkeldiefstallen plegen. Uiteindelijk pakt de politie ze op, maar ze weten uit hun cel te ontsnappen.

Een van de grappige kanten van `Voor je kijken doorlopen' is het Droste-effect: de clip begint met de jongetjes, die vervolgens een hoofdrol blijken te spelen in de clip waarnaar de vader kijkt en die hen juist de huiskamer heeft uitgejaagd. Tegelijkertijd brengt de Jeugd van Tegenwoordig zo de vraag naar de rol van de clips in het leven van de jeugd terug tot een kip of ei-kwestie: imiteert de echte jeugd van tegenwoordig nu de Jeugd van Tegenwoordig of laat de Jeugd van Tegenwoordig alleen maar zien en horen wat de jeugd van tegenwoordig zoal doet en zegt?

Aan het slot van de clip geeft de Jeugd van Tegenwoordig een antwoord op de vraag. Ze maken dan de discussie over het geile en gewelddadige karakter van hiphopclips belachelijk door zich te vermommen als gestropdaste deskundigen die in een NOVA-achtig tv-programma iets bazelen over normen en waarden. Tot slot krijgen we een onvervalste Amsterdamse te zien die zegt: `komt er ineens zo'n achterlijke gladiool tegen me aanlopen, met van die gouden tanden in ze porem, zeg ik: eej, voor je kijken doorlopen, nou rennen dat ie deed hoor.' Oftewel: de straattaal van de Jeugd van Tegenwoordig komt rechtstreeks uit het dagelijkse leven zelf en is al eeuwenoud.

    • Bernard Hulsman