Museum Kenia wil af van koloniale snit

Met een grote verbouwing wil het nationale musuem van Kenia uit zijn koloniale jasje groeien. Met behoud van de slangentuin.

Kinderen in glad gestreken schooluniformen verdringen zich met Duitse toeristen in slobberige korte broeken rond de vitrine met oermensen. De dringende horde schuift verder naar de afdeling opgezette vogeltjes, door het magere zaaltje met moderne schilderijen, dan weer van ruimtevaart naar rotstekeningen en daarna naar de opgeprikte insecten en vissen op sterk water. Tot de route doodloopt in een hoek met voorlichting over aids. Het Nationale Museum van Kenia in Nairobi is een volgepropte vergaarbak van voorwerpen van kunst, geschiedenis, antropologie, prehistorie en ruimtevaart.

Daar gaat verandering in komen. Het museum sluit 1 oktober, om twee jaar later in een ander, minder koloniaal jasje opnieuw te verschijnen. ,,Na deze verbouwing zal het museum een stuk volwassener zijn geworden,'' voorspelt voorlichter Ali Chefe.

Muf en donker zijn hallen. Het in 1930 gebouwde museum kreeg nooit een grondige opknapbeurt. Bij zijn oprichting heette het Coryndon Museum, ter ere van een koloniale gouverneur.

Het koloniale karakter van het museum is niet verdwenen. Lange muren hangen vol met tekeningen van exotische tribalen gemaakt door Joy Adamson. Zij was de echtgenote van de wereldberoemde leeuwenman George uit de safari-film Born Free (1966). ,,Ze maakte mooie tekeningen maar behoorde tot de kolonistenklasse,'' beaamt Ali Chefe, ,,in de nieuwe opzet gaan we haar werk alleen nog gebruiken als illustratie voor de traditionele Keniaanse cultuur. In het nieuwe museum willen we onze eigen cultuur vieren.''

In stamverband maakten Oost-Afrikanen zelden kunst om de kunst. Ze brachten prachtige versieringen aan op kalbassen, schilden, speren, snuiftabakdoosjes en andere voorwerpen. Het museum bezit tienduizenden van deze kunstvoorwerpen, het overgrote deel niet tentoongesteld. ,,Slechts één tiende van onze voorwerpen kunnen we tonen, na de verbouwing zullen we twee keer zoveel ruimte krijgen,'' zegt Ali Chefe.

De slenterende schoolkinderen blijven hangen bij de voorlichting over aids terwijl de toeristen zich vergapen aan de fossielen. Het museum heeft zich over de jaren ontwikkeld van een klassieke tentoonstellingsruimte tot onderzoeksorganisatie voor biodiversiteit en fossielen. De voormalige directeur Richard Leaky, afstammeling van een koloniale familie, vond in de jaren zestig bij zijn speurtochten naar fossielen in het noordelijke Turkana district, beenderen van wat wordt aangenomen de eerste mensen waren. Wie wil weten waar de mensheid vandaan komt, kan niet om het museum heen.

Waar Kenia vandaan komt maakt het museum minder duidelijk. Oude foto's en souvenirs tonen vele aspecten van de aanwezigheid van de Aziatische minderheid in Oost Afrika. Een expositie over de Mau Mau, de anti-Britse gewapende opstandelingen in de jaren vijftig, ontbreekt. Die werd na politieke protesten enkele jaren geleden verwijderd. Chefe: ,,We moeten aan een heroverweging van de Afrikaanse geschiedenis werken.''

Met een bijdrage van de Europese Unie van 8 miljoen euro hoopt het Nationale Museum een moderner gedaante aan te nemen. Een deel van de voorwerpen zal tijdens de sluiting worden getoond in het kantoor van de voormalige koloniale stadhouder van Nairobi. Zijn gebouwtje wordt na restauratie volgend jaar geopend met een expositie van `door Engeland gestolen' voorwerpen. met onder meer kleren en speren van de Mau Mau. Het British Museum leende ze uit aan Kenia.

Tijdens de verbouwing van het museum blijft het bijbehorende slangenpark open.

    • Koert Lindijer