Kennis maakt vrij

Kiezen voor een wetenschappelijke loopbaan doe je halverwege het bachelor-masterprogramma. ,,Dat is het startpunt van een wetenschappelijke carrière'', zegt Yvonne van Rooy, voorzitter van het College van Bestuur van de Universiteit Utrecht. Uit onderzoek blijkt dat jongeren die economie of bedrijfskunde studeren, dat om economische redenen doen. ,,Mensen die kiezen voor theoretische wiskunde of kunstgeschiedenis hebben waarschijnlijk een andere motivatie en zullen eerder geneigd zijn voor de wetenschap te kiezen'', aldus Van Rooy.

Goede perspectieven op de arbeidsmarkt en hoge salarissen zijn niet voor alle wetenschappers weggelegd. ,,Niet iedereen kan hoogleraar worden'', zegt Van Rooy. Als het gaat om kansen op de arbeidsmarkt, speelt de studierichting een grote rol. Er zijn zo weinig bèta-studenten, dat afgestudeerden kunnen kiezen uit promotieplekken. Veel bèta-aio's komen zelfs uit het buitenland, omdat er in Nederland onvoldoende kandidaten zijn. Maar wie letteren heeft gestudeerd en een promotieplaats zoekt, heeft het moeilijker.

In het vervolgtraject met postdocs en docentschappen krijgen de meeste wetenschappers tijdelijke contracten. Vaste aanstellingen zijn schaars. Maar bèta's en gamma's hebben nog de mogelijkheid om over te stappen naar een onderzoeksbaan in het bedrijfsleven, iets wat voor alfa's moeilijker is. Desondanks vindt Van Rooy dat mensen die een wetenschappelijke loopbaan ambiëren, dat ongeacht hun studierichting altijd moeten proberen. ,,Een wetenschappelijke loopbaan betekent je kennis verdiepen, vrijheid en internationale contacten. De waarde daarvan is niet in geld uit te drukken.''