Katrina ontketent vloedgolf van energieproblemen

De automobilisten zullen moeten leren leven met een hoge benzineprijs, meent het Duitse weekblad Die Zeit, in een artikel over de gevolgen van orkaan Katrina. De ravage die de orkaan heeft aangericht in de raffinaderijen in de Golf van Mexico heeft tot gevolg dat de Amerikanen nog afhankelijker zijn geworden van de raffinaderijen in Europa dan al het geval was. Immers, schrijft het blad, de laatste dertig jaar zijn er in Amerika geen nieuwe raffinaderijen meer gebouwd, omdat de bevolking zich daar tegen verzette onder het motto not in my backyard.

De pessimisten onder de oliemarktexperts vrezen dat Katrina de voorbode is van een regelrechte `energie-tsunami'. Hun vrees is gebaseerd op de verwachting dat de olievoorziening binnen twintig jaar haar absolute hoogtepunt zal bereiken. Ze wijzen er onder andere op dat ,,we sinds 1970 meer olie gebruiken dan ontdekken''. Dat is de reden waarom ,,een wereldwijde energiecrisis niet is uitgesloten'', zo citeert het blad Claude Mandil, de directeur van het Internationaal Energie Agentschap (IEA). Ter bestrijding van de vloedgolf aan energieproblemen hebben de 26 landen die aangesloten zijn bij het IEA afgesproken twee miljoen vaten olie uit hun reserves op de markt te brengen, verspreid over dertig dagen. Maar dat kan volgens het blad niet meer zijn dan een druppel op de gloeiende plaat.

Dat alles heeft tot gevolg dat de oliemaatschappijen superwinsten boeken, constateert het blad, van 11,9 miljard dollar voor Royal Dutch Shell in de eerste helft van dit jaar tot 15,5 miljard dollar voor ExxonMobil. De grote maatschappijen worden daardoor niet populair, voorziet het blad, maar ze zullen het geld hard nodig hebben voor investeringen die ervoor moeten zorgen dat de energievoorziening op peil kan blijven.

Omdat de Amerikanen meer benzine in Europa kopen zal de prijs hier nog sneller stijgen, verkondigt het Duitse weekblad Wirtschaftswoche op gezag van de Amerikaanse energiedeskundige Kenneth Medlock. Deze hoogleraar aan de Universiteit van Houston stelt vast dat niet alleen de olieproductie in de Golf van Mexico met zo'n 90 procent is gedaald, maar dat ook de productie voor aardgas in de rampregio met 75 procent is verminderd, althans op korte termijn. Op langere termijn zal de productie van olie en gas in de Golf van Mexico volgens hem teruglopen met minstens 30 procent. Het blad verwacht dat ook de gasprijs in Europa omhoog zal gaan. Want de ervaring leert dat de prijsontwikkeling voor aardgas die van de olie volgt met een vertraging van een half jaar. Dat is slecht nieuws, want als de energieprijzen zo hoog blijven als op dit moment dan wordt de invoer van olie en aardgas dit jaar 25 miljard euro duurder, 50 procent meer dan in 2001. Het blad verwacht dat de consumenten hun uitgaven daardoor nog verder zullen beperken en dat de ondernemers door zullen gaan met het verminderen van kosten en investeringen. Daardoor zal de langverwachte opleving van de Duitse economie voor onbepaalde tijd op zich laten wachten.

Orkaan Katrina zal de groei van de Amerikaanse economie afremmen, zal de inflatie verhogen en zal de Federal Reserve Bank dwingen om af te zien van het verhogen van de rentetarieven. Dat is de conclusie die The Wall Street Journal trekt in zijn weekendeditie. Het blad baseert dat op de resultaten van de maandelijkse digitale enquête onder 56 Amerikaanse economen. Opvallend is ook dat het vertrouwen in hun eigen voorspellingen is gedaald. In de enquête over augustus achtten ze het nog voor 67 procent waarschijnlijk dat hun voorspellingen uit zouden komen. Dat is gedaald tot 57 procent.

Het Amerikaanse beursweekblad Barron's is minder optimistisch dan gewoonlijk. De schade aan de energiebranche in de Golf van Mexico zal de consumptie beperken, denkt het blad, en zal de groei van de werkgelegenheid vertragen. En dat verscherpt de al langer bestaande onzekerheid over de economie. Het blad geeft het woord aan Stephen Roach van investeringsbank Morgan Stanley. Deze meent dat ,,Katrina het begin is van een al veel langer sluimerende endogene shock. De beurskoersen zullen doorzakken onder het gewicht van tegenvallers in het bedrijfsleven.'' Collega-investeringsbank Goldman Sachs bijvoorbeeld heeft de verwachtingen voor de groei van het bruto binnenlands product al omlaag geschroefd van 5 naar 4 procent.

De verzekeringsbranche verkeert in een shocktoestand, schrijft het Britse weekblad The Economist. De laatste schattingen zeggen dat er voor minstens 100 miljard dollar schade is aan huizen, bedrijven en infrastructuur. De herverzekeraars kunnen dat bedrag nog wel ophoesten, maar het is volgens het blad maar de vraag of die zekerheid blijvend is, want de verliezen blijven oplopen.

De gevolgen voor de overheidsuitgaven zijn aanzienlijk. Herstel en hulpprogramma's zullen naar schatting 150 miljard dollar kosten. En dat terwijl de begroting voor 2006 net rond is, met een bezuiniging van 35 miljard dollar voor de komende vijf jaar, met name op Medicare, de ziektekostenverzekering van de overheid, die speciaal bestemd is voor de armen.

    • Herman Frijlink