Eén polis, of twee, of drie?

In de nieuwe zorgverzekeringswet verdwijnt het onderscheid tussen particuliere en ziekenfondsverzekerden. Iedereen krijgt een basispolis, en kan zich daarnaast bijverzekeren. Maar de polissen komen straks in twee soorten: zorg (dienst in natura), zoals ziekenhuisopname, of een geldelijke vergoeding (restitutie). Dus toch nog een verschil?

(A. Quirijnen-Cocx en J. Quirijnen, Duivendrecht)

De nieuwe wet combineert twee hoofdbestanddelen van de huidige ziektekostenverzekeringen. Wie nu bij het ziekenfonds is verzekerd, krijgt de zorg zoals die wordt geleverd: de rekening gaat naar het ziekenfonds, die bijvoorbeeld met het ziekenhuis vooraf contracten heeft gesloten over behandelingen, kosten etcetera. Dit is een natura-verzekering. Particulier verzekerden krijgen voor de zorg de rekening thuis, bijvoorbeeld van de huisarts, en moeten die declareren bij hun verzekeraar. Restitutie, ofwel: teruggave, heet dit. Maar ook particuliere verzekeraars maken in toenemende mate afspraken waarbij de rekening, voor medicijnen bijvoorbeeld, rechtstreeks van de apotheek naar de verzekeraar gaat.

Maar straks kunnen consumenten kiezen uit drie soorten polissen: natura, restitutie, of een combinatie van die twee. Die laatste optie heeft de wetgever expliciet opengehouden. Voor de geleverde zorg zou het niets mogen uitmaken. Wie voor natura kiest, kiest automatisch voor de zorgleveranciers waarmee zijn verzekeraar contracten heeft afgesloten. Door groot in te kopen, kan een verzekeraar lagere kosten proberen te bedingen, of een snellere behandeling. Lagere kosten kunnen de verzekeraar een concurentievoordeel bieden, als hij dat aan de consument doorgeeft in lagere premies. Wil de consument toch een andere zorgverlener, dan is het de vraag of zijn verzekeraar de volledige rekening betaalt.

Verzekeraars zullen in het overgangsjaar 2006 klanten een pakket aanbieden wat zoveel mogelijk lijkt op wat zij gewend zijn. Verder kunnen verzekeraars het consumenten gemakkelijker maken: een zorgpolis met restitutie aanbieden, maar wel met directe doorzending van de rekeningen naar de verzekeraar.

Dit is de tweede aflevering van een serie waarin de redactie vragen van lezers over het nieuwe zorgstelsel beantwoordt. Wie een vraag heeft, kan deze e-mailen naar zorgstelsel@nrc.nl.