De lezer schrijft over vet en Veerman De krant antwoordt

Mij viel op dat op de voorpagina van de krant van deze week (ik weet even niet meer welke dag) een artikel over Veerman vet gedrukt was. Het komt vaker voor dat artikelen vet gedrukt zijn en ik vroeg mij af wanneer de redactie bepaalt dat een artikel vet gedrukt wordt. Mijn indruk is dat het soms gaat om `faits divers' en soms om `compromitterende zaken'.

In de berichtgeving inzake Veerman wordt althans in de koppen (maar ook in de artikelen) de suggestie gewekt dat het hier gaat om een ernstige zaak, een minister die mogelijk omdat hij zelf via een van zijn bedrijven subsidies ontvangt in het Europese landbouwbeleid pro subsidies zou zijn, i.p.v. contra of neutraal.

Op pagina 3 van een krant van vorige week stond een schematische weergave van het aantal bedrijven dat Veerman (al dan niet indirect) onder zijn hoede heeft. Gelet op het totaal aan omzetgegevens dat ik in het schema trof (het gaat om miljoenen) denk ik dat het bedrag dat Veerman aan subsidie ontvangt (minder dan 200.000 euro) voor hem – zo dat überhaupt al het geval zou zijn – niet van betekenis is met betrekking tot zijn standpunt inzake de landbouwsubsidies. Met andere woorden, de suggestie van een niet-onpartijdige minister zie ik niet gestaafd door de cijfers.

Natuurlijk, er zijn gedragsregels opgesteld voor leden van het kabinet en daar moeten ze zich aan houden, maar is hier sprake van een zaak van dusdanige importantie dat dat aandacht verdient op de voorpagina, in een vetgedrukt artikel?

Caren Schipperus Wijchen

Artikelen worden in hoofdzaak `vet' gedrukt als de redactie extra attentiewaarde wil geven. Dat kan om uiteenlopende redenen. Soms alleen maar om een pagina die anders saai en grijs dreigt te worden, visueel op te fleuren. Zo krijgt het oog van de lezer een rustpunt: een kort `vet' bericht dat om een of andere reden interessant is of curieus. In de kwestie-Veerman brachten we op 29 augustus het nieuws over de antwoorden van premier Balkenende op Kamervragen naar de zakelijke handel en wandel van zijn minister in zo'n vet bericht. Op die pagina was naast het belangrijkste nieuws van de dag nog heel wat ruimte over. Dan komen er automatisch berichten op die andere dagen overboord vallen. Het Veerman-bericht (,,dit blijkt uit antwoorden van de premier'') leek me een grensgeval. Het was hier vooral om typografische redenen `vet'. We vonden de affaire zelf overigens wel belangrijk. De kwestie haalde drie keer de voorpagina, waarvan één keer als opening van de krant.

Verder accentueren we met een vette letter ook wel een apart stukje bij een groter artikel, om het `eruit' te laten springen. Dat zogeheten `inzetje' bevat dan ondersteunende informatie, een korte toelichting van een technisch begrip of een zelfstandig bericht over een verwant onderwerp.

De lezer vraagt ook of de commotie rondom Veerman wel journalistiek van voldoende gewicht was om daar in een vette letter (of in wat voor letter dan ook) aandacht voor te vragen. Immers minder dan een paar ton subsidie op een omzet van een miljoen of wat is niet van voldoende betekenis om daar partijdig van te worden, zo luidt kort samengevat de redenering. En dus hoeft het ook niet vet op de voorpagina. Zo kun je er ook tegenaan kijken. Ik vond het een curieuze week die inderdaad begon met de politieke vraag of een minister die als boer wordt gesubsidieerd wel als bewindspersoon los van dat eigenbelang objectief politiek kan oordelen. Of zou hij juist om die subjectieve omstandigheid van het boer zijn (en dus gesubsidieerd) in het kabinet zijn gevraagd? Aan het eind van de week was die kwestie politiek gedemonteerd en teruggebracht tot de staatsrechtelijke risico's van het lidmaatschap van het Jenevergenootschap van minister Remkes (!?). In de tussenliggende dagen ging het om de vraag of de minister wel de premier correct had ingelicht (nee, maar hij bleek niet de enige), of hij zich wel aan de regels had gehouden (nee, hij erkende slordigheid), hoe vaak dat niet het geval was (naarmate de week vorderde vaker), of dat materiële gevolgen had gehad (Veerman vond van niet) en of dat het vertrouwen van de Kamer dan wel dat van de premier had aangetast. Dat bleek mee te vallen – de minister stelde zich kwetsbaar op en overtuigde de Kamer. De journalistiek dient dan zoveel mogelijk feiten aan te dragen. Om welke bezittingen gaat het. Hoe is de zeggenschap georganiseerd. Wat deed de minister wanneer. Wat zijn de bevindingen van de premier. Hoe oordelen deskundigen over bijvoorbeeld de weerlegging van Veerman dat het om een `lege' BV zou zijn gegaan. En wat doet dit alles met de geloofwaardigheid van de minister op het internationale toneel, mede in het licht van een mogelijke omslag in het debat over landbouwsubsidies.

Ik vond dat sop de kool meer dan waard. Er zijn ministers over minder gevallen. Ik denk dat het ook nog niet is afgelopen. Veerman had z'n administratie beter moeten regelen en de premier niet in verlegenheid mogen brengen. Slordigheid is toch niet zo'n goede eigenschap voor een minister, zeker niet als het om zijn privé-zaken gaat. Dat blijft hangen.

Het debat over de politieke wenselijkheid van een gesubsidieerde `boerenminister' bij een mogelijke omslag in het Europese landbouwbeleid moet ook nog gevoerd worden. Dus dat vette lettertje kan nog diensten bewijzen. Mits met mate, natuurlijk.

    • Folkert Jensma