VN nog diep verdeeld over uitkomst top

Vijf dagen voor een wereldtop bij de Verenigde Naties zijn de lidstaten nog diep verdeeld over zeven hoofdthema's in de slotverklaring, van armoedebestrijding tot hervorming van de VN.

Dit zeiden VN-diplomaten die deelnemen aan de onderhandelingen, vannacht vanuit New York. ,,Het is nog te vroeg om te zeggen of dit slaagt of mislukt. Als het zo blijft gaan, kan het fout lopen'', zei een hoge diplomaat die in een `kerngroep' van 32 landen probeert de slotverklaring te `redden'. ,,Het is mogelijk maar niet wenselijk dat we tot aan de top moeten door onderhandelen.''

Een dag nadat de commissie-Volcker wegens het Iraakse olie-voor-voedselschandaal aandrong op drastische managementhervormingen bij de VN, bleken de lidstaten hierover gisteren zeer verdeeld. De noodzaak van hervormingen in het door VN-chef Kofi Annan geleide VN-Secretariaat is geen splijtzwam, wel de uitvoering. De rijke landen en ontwikkelingslanden verschillen volgens een diplomaat ,,fundamenteel'' van mening over de vraag of de VN-chef meer macht moet krijgen.

Volcker bepleit dit zodat de VN-chef makkelijker personeel kan overplaatsen of externe deskundigen kan inhuren. De arme landen vrezen dat dit minder invloed betekent voor de Algemene Vergadering, die toeziet op het VN-budget en veel bestuurlijke beslissingen en waarin zij een meerderheid hebben. De Britse VN-ambassadeur Jones Parry zei gisteren na beraad van de hervormingswerkroep dat de onderhandelingen ,,heel positief gezegd stil staan''.

Niet alleen door honderden recente wijzigingsvoorstellen van de Amerikaanse VN-ambassadeur Bolton buigen de onderhandelaars zich nu in werkgroepen over de slotverklaring. ,,Er zijn nog meer tekstsuggesties van de ontwikkelingslanden gekomen'', zegt een VN-onderhandelaar. VN-chef Annan die wegens kritiek op hem en de VN meer dan ooit belang heeft bij het welslagen van de top, waarschuwde gisteren dat er een akkoord ,,moet komen''. ,,De staatshoofden zijn binnenkort in de stad. En zij moeten een document voor zich krijgen'', zei hij.

Eerder deze week bereikten de lidstaten een doorbraak met de Amerikaanse concessie toch een verwijzing naar de Millennium Ontwikkelingsdoelen te accepteren, anders dan Bolton wilde. Die in 2000 afgesproken doelen betreffen onder meer halvering van extreme armoede, basisonderwijs voor iedereen en beteugeling van aids en andere ziekten in 2015.

Volgens diplomaten blijft er een meningsverschil over een afspraak om rijke landen 0,7 procent van hun bruto nationaal product te laten betalen aan buitenlandse hulp. De VS willen dit niet. Grote verschillen zijn er voorts over de definitie van terrorisme, nonproliferatie, de opzet van een peacebuilding commission en een nieuwe mensenrechtencommissie.

    • Robert van de Roer