Smachtend leed van oudere dames

Bij alle stilistische verscheidenheid van de 62ste editie van het filmfestival van Venetië is er wel een thematische boventoon; er zijn opmerkelijk veel films over vrouwen van middelbare leeftijd en wat zij te lijden hebben van hun echtgenoten. Roberto Faenza maakte de meest letterlijke film hierover, I giorni dell'abbandono. De vrouw wordt door haar man verruild voor een meisje en zinkt weg in een put van ellende waar ze ternauwernood uitkomt, begeleid door voorspelbare symboliek (verdronken vrouw, zwerfster, metronomen en muziek).

Beter en veel beter zijn de competitiefilms Vers le Sud (Laurent Cantet), Gabrielle (Patrice Chéreau) en Romance and Cigarettes (John Turturro) en in de Orizzonti-categorie Wuqiong dong. De laatste is een reeks vrijmoedige gesprekken tussen vier al wat oudere Chinese vrouwen die zich allemaal op de een of andere manier verhouden tot de promiscue echtgenoot van één van hen. De film van regisseuse Nin Ying is niet helemaal geslaagd, maar heeft ten minste één scène die niet meer uit het geheugen wil: de vier vrouwen die over seks en mannen praten en intussen kippenklauwen vermalen tussen hun tanden. Vijf, zes minuten ademstokkend geknars en geknap.

Vers le Sud toont de wanhoop, de veerkracht en soms lompe geilheid van blanke vrouwen die in Haïti vakantie vieren temidden van jonge zwarte mannen. Cantet zoekt een evenwicht tussen het gezichtspunt van de vrouwen en dat van de Haïtianen die aan hun geld en grillen overgeleverd zijn. Het pleit voor zijn gevoel voor nuance dat hij dat evenwicht niet altijd vindt. De film leunt zwaar op het acteertalent van Charlotte Rampling, maar die kan dat wel hebben.

Zo draait Gabrielle helemaal om Isabelle Huppert. Zij is getrouwd met een man die haar beschouwt als de beelden die hij verzamelt. Ze vrijen niet meer samen, maar hij eist wel van haar dat ze de slaapkamer delen, in twee bedden, ,,naast elkaar, zoals we ooit naast elkaar in het graf zullen liggen''. Zij verlaat hem maar keert weer terug om een fascinerend gevecht aan te gaan. De kansen in het acteerduel tussen Huppert en Pascal Greggory zijn niet eerlijk verdeeld; de man kreeg niet meer reliëf dan een stijve hark. Maar dat is misschien het verdiende loon van de soort.

Het subtielst is het duel tussen Nick en Kitty-met-de-zachte-ogen in Romance and Cigarettes. Dat zou je niet direct zeggen, omdat Turturro voor de vorm van een musical koos, waarin Nicks minnares (Kate Winslet) een prachtig nummer zingt terwijl zij naar de bodem van een vijver zinkt. Onder die extravagantie zit een volwassen visie op liefde die meer is dan een gevoel van opwinding.

    • Bas Blokker