Het beeld

Mijn favoriet in de vijfde editie van Big Brother (Talpa) heet Tanja. Misschien is het omdat de moeder van een andere deelneemster, gisteren in Big Brother Live als familielid op de tribune, Tanja een slecht voorbeeld noemde voor Nederlandse meisjes (applaus!).

Tanja (27) is inmiddels 36 weken zwanger, maar het lukt haar niet te stoppen met roken. In de eerste week dat ze vrijwillig opgesloten zat in het huis van Big Brother vroeg ze haar medebewoners minder te paffen met het oog op haar kind. Ze dacht dat als ze zelf rookte dat minder erg was, omdat haar bloed het gif wel zou zuiveren.

Ook in andere opzichten is Tanja ontroerend naïef. Te midden van twaalf manipulatieve en calculerende medebewoners is ze de enige die oprecht niet lijkt te begrijpen hoe het kan dat iemand, door Big Brother voor de keuze gesteld tussen een week noodrantsoen voor alle bewoners of vijfduizend euro voor privé-gebruik, dat laatste alternatief kiest.

In binnen- en buitenland is grote morele onrust ontstaan over de te verwachten geboorte van een echte baby in een Big Brother-huis. Ik begreep die verontwaardiging niet helemaal. Tanja is een in veel opzichten nogal onzekere alleenstaande moeder. De vader van het kind, die vorige week op de tribune zat, is volgens Tanja agressief, als hij met zijn neus in het poeder heeft gezeten. Tanja's moeder meldde dat ze in het televisiehuis beter voor zichzelf zorgt dan ze thuis deed. Alle aandacht en zorgen van de nieuwe surrogaatfamilie lijken voor moeder en kind in psychologisch opzicht heilzaam. Als verder de medische en geestelijke begeleiding wordt geboden die bij een normale bevalling hoort, dan lijkt er niet zo veel aan de hand.

Totdat gisteravond die laatste voorwaarde op de meest flagrante wijze geschonden werd. Er was namelijk een echoscopie uitgevoerd in het Big Brother-huis, waarvan het filmpje op televisie werd vertoond. De bewoners van het huis kunnen alleen meekijken en -luisteren, wanneer een van de presentatoren een knop indrukt. Tanja mocht haar kind pas bekijken na de rest van Nederland. Toen vroeg presentator Ruud de Wild of de moeder het geslacht wilde weten. ,,Nee, niet zeggen!'' schreeuwde ze. ,,Dan gaan we dat straks vertellen, als je niet meer meeluistert'', antwoordde De Wild. ,,Dat gaan ze echt niet doen, hoor'', stelde Tanja haar medebewoners gerust, ,,want dan roepen mensen het zelfs over de muur.'' De verbinding werd verbroken en de echoscopiste onthulde dat het een meisje was. ,,Dan kunnen we nu lekker met z'n alleen een naam gaan verzinnen!'' kirde de andere presentatrice, Bridget Maasland.

Natuurlijk is het idee achter Big Brother om te spelen met Orwelliaanse almacht, om de kijker te demonstreren hoe het is als camera's alles zien en anderen over jouw leven beschikken. De gemene trucs met geld, ex-minnaars en ander gestook zorgen voor broodnodige spanning in een overigens oersaai gebeuren. Ook Tanja heeft haar ziel aan de kijkcijferduivel verkocht. Maar haar dochter niet, en het recht om het geslacht van je ongeboren kind geheim te houden, lijkt me onvervreemdbaar.