`Pursuit' toont de onmaakbaarheid van geluk in wijk

,,Ik leid het perfecte leven. Mijn man is straaljagerpiloot, we hebben twee prachtige kinderen en een villa met uitzicht op de oceaan. Ik word gelukkig van de kleine dingen in het leven'', hoor je de blonde vrouw emotieloos zeggen. Een zwaluw vliegt rakelings over de hoofden van de toeschouwers van de korte film Living a Beautiful Life van Corinna Schnitt. De film draait in een stal van het oude boerderijcomplex in Leidsche Rijn. Het ruikt er naar gras en koeienmest.

Pursuit of Happiness is onderdeel van Beyond, een meerjarig kunstproject rond de Utrechtse Vinexlocatie Leidsche Rijn. De grootste nieuwbouwlocatie van Europa moet over tien jaar zijn uitgegroeid tot een middelgrote stad. Beyond laat kunstenaars reageren op Leidsche Rijn, als werkplek en als fenomeen. Zoals het onderdeel Parasite Paradise twee jaar geleden met mobiele werkplekken en alternatieven architectuur een pleidooi was voor het ongeregisseerde, lijken de werken van Pursuit of Happiness te hunkeren naar de romantiek van het onverwachte.

Op het terrein is onder meer werk van de Turkse kunstenares Esra Ersen te zien. Zij ging de wijk in en zette teksten van jongeren, geïnspireerd door de hiphopcultuur en de islam, op zwarte leren jacks. De jongeren krijgen binnenkort zelf een exemplaar van de jacks.

Directe interactie met de bewoners is er verder bij het opvanghuis voor daklozen in Leidsche Rijn van Libia Pérez de Siles de Castro en Ólafur Árni Ólafson. Maar de meeste werken zijn beschouwend. Ze kaarten de maakbaarheid aan van geluk in de nieuwbouwwijk.

In de documentaire van Quirine Racké en Helena Muskens over de smetteloze Amerikaanse gated community Celebration, een project van Walt Disney, vertellen de bewoners over de beloften van de Disneysprookjes, de verwachtingen die ze hadden over hun levens in de wijk, en over hun teleurstellingen. Angst voor de gekmakende saaiheid van de suburb is te zien in het filmpje Say Hello to peace and tranquility van de Duitsers Dagmar Keller en Martin Wittwer. De camera glijdt onbehaaglijk traag langs perfecte witte tuinhekjes, geharkte tuintjes en gelakte huisjes. Living a Beautiful Life, over het perfecte, maar totaal apathische gezinnetje, schreeuwt dat de charme van het leven juist zit in de onvolkomenheden.

De utopische of anti-utopische beelden van de slaapstad worden afgewisseld met vervreemdend werk. In een vierluik van Aernout Mik is een groep nette schoolkinderen bezig kartonnen dozen aan stukken te scheuren en in brand te steken. Erik van Lieshout geeft zich bloot in een eerlijke home made video waarin hij op zoek is naar geluk in een depressieve periode. Therapeuten, huilbuien en euforische momenten komen voorbij.

De ene helft van de expositielocatie, het boerderijencomplex aan de Hogeweide, contrasteert met het conceptuele strakke bouwwerk van Stanley Brouwn en Bertus Mulder, waar de andere helft te zien is. Het nieuwe gebouw lijkt als een vliegende schotel uit de lucht te zijn gevallen, net als de wijk Leidsche Rijn ooit in het boerenland.

Tentoonstelling: Pursuit of Happines. T/m 30 oktober in Leidsche Rijn, Utrecht. Inl www.pursuitofhappines.nl