Hoe aids-wezen overleven

Het is terecht dat de RVU de Canadese documentaire Hun broeders hoeder vanavond pas om kwart voor twaalf uitzendt. Je kunt het kijkers met een goedgevulde buik niet aandoen om naar een programma te kijken dat onvermijdelijk tot maagkramp leidt. Maar mag je opblijvers opzadelen met een documentaire die een slapeloze nacht bezorgt?

Hun broeders hoeder gaat over aids-wezen in Afrika. Of beter gezegd: over tieners die hun ouders hebben verloren en zich noodgedwongen ontfermen over hun jongere broertjes en zusjes. Of nog nauwkeuriger: over Paul, Dorris en Benny die als veel te jonge familiehoofden elke dag bezig zijn met overleven in de sloppenwijk Chazanga Compound van de Zambiaanse hoofdstad Lusaka.

Paul van 14 en Dorris van 12 zorgen voor Johnny van 8, Saïd van 6 en Morgan van 3. Eigenlijk waren ze al wezen voordat de dood van hun moeder hen verweesd achterliet. Dorris vertelt hoe ze haar moeder verzorgden toen ze ziek was, hoe ze haar wasten, hoe ze haar voedden. Vaak gingen ze zonder eten naar bed.

Paul en Dorris hadden geen tijd om te rouwen om hun moeder. Zij waren nu vader en moeder. Om de beurt gingen ze naar school, zodat er altijd iemand kon waken over de kleintjes. 's Avonds vertelden zij de verhaaltjes voor het slapen gaan, over het konijn en de hyena, die hun moeder hun ooit had verteld.

Het is moeilijk om de beelden van deze kinderen die zijn beroofd van hun jeugd, met droge ogen aan te zien. Ze doen zo gloeiend hun best. De taak waarvoor ze gesteld zijn, is veel te zwaar voor hun frêle schouders.

Paul heeft ergens een klusje gedaan om aan geld te komen, maar de opbrengst is zo mager. Hij verontschuldigt zich omdat hij tekortgeschoten is. Dorris troost hem. Het geld is in elk geval genoeg voor één maaltijd.

Benny maakt zich aanhoudend grote zorgen. Hoe kan hij tegelijkertijd de akker bewerken en zorgen voor zijn broers en zussen? Soms is hij jaloers op zijn vrienden die naar school toe gaan.

Afrika telt bijna 13 miljoen aids-wezen, een aantal dat de komende vijf jaar naar verwachting tot 19 miljoen zal stijgen. Wie het juiste moment wil kiezen om hun lot onder ogen te zien, kan de documentaire altijd nog via internet bekijken: www.uitzendinggemist.nl

Vergezicht: Hun broeders hoeders, Ned 3. 23.45-0.45u.