Gaspijpleiding tussen Rusland en Duitsland

Duitsland en Rusland gaan een nieuwe gaspijpleiding aanleggen die beide landen met elkaar zal verbinden. De bouw zal minimaal 2 miljard euro en maximaal 4 miljard euro kosten.

De overeenkomst zou vanmiddag worden getekend tijdens het bezoek van de Russische president Vladimir Poetin aan bondskanselier Gerhard Schröder.

Het Russische staatsbedrijf en gasgigant Gazprom krijgt een meerderheidsbelang in het project en de Duitse energiebedrijven Eon en Wintershall, onderdeel van chemieconcern BASF, krijgen beide een minderheidsbelang. De precieze eigendomsverdeling is niet bekend.

De drie ondernemingen zullen samen de pijpleiding van 1.200 kilometer bouwen. De verbinding moet in 2010 af zijn en zal een capaciteit hebben van 55 miljard kubieke meter gas per jaar, hetgeen meer dan 10 procent is van de jaarlijkse gasconsumptie in Europa. Het gas komt vooralsnog uit bestaande bronnen van Gazprom. Het staatsbedrijf heeft plannen om de pijpleiding uit te breiden naar Zweden en Groot-Brittannië. Rusland heeft grote gasreserves en naar verwachting wordt Europa daar de komende decennia sterk afhankelijk van. Nu al kopen veel Europese landen gas van de Russen.

De aanleg van de gaspijpleiding heeft tot tumult geleid in het oosten van Europa, vooral in Polen. De geplande pijpleiding loopt van Vyborg in het noordoosten van Rusland (nabij Sint Petersburg) over de zeebodem naar Greifswald in Noord-Duitsland.

Daarmee gaat de nieuwe pijpleiding onder meer voorbij aan Polen, Tsjechië en Oekraïne, waar al twee gaspijpleidingen doorheen lopen. Daardoor kunnen deze landen geen gebruikmaken van het gas dat door de nieuwe leiding stroomt en geen vergoeding krijgen voor het beschikbaar stellen van grondgebied voor de pijpleiding. Met een geschat prijskaartje van 1,2 miljard euro zou het goedkoper zijn deze naast de twee andere lijnen tussen Rusland en Europa aan te leggen.

Volgens de Polen ondermijnt de aanleg van de pijpleiding het Europese streven om een gemeenschappelijke politiek te voeren tegenover Rusland. Volgens de Duitse kanselier Schröder echter is het een project met een `Europese dimensie' dat de onafhankelijkheid van de Duitse energievoorziening zeker zal stellen en staat het andere partijen open om mee te doen.

De ondertekening van de overeenkomst zou in oktober plaatsvinden, maar werd met het oog op de Duitse parlementsverkiezingen van 18 september naar voren geschoven. De uitdager van Schröder, CDU-leider Angela Merkel, die voorligt in de peilingen, heeft zich kritisch uitgelaten over de bouw van de pijpleiding. Die zou de belangen van kleinere landen schaden.