VN onder vuur voor corruptie oliezaak

De VN-Veiligheidsraad en VN-chef Kofi Annan krijgen vandaag de scherpe kritiek dat zich onder hun toezicht corruptie en geldverspilling heeft voorgedaan bij het Iraakse olie-voor-voedselprogramma van de Verenigde Naties. De kritiek staat in het rapport van de onafhankelijke commissie-Volcker, dat vandaag uitkomt en waarvan gisteren een voorpublicatie verscheen.

De commissie hekelt het management bij de VN, dat de Iraakse leider Saddam Hussein de kans bood het olie-voor-voedselprogramma met zijn ,,grootschalige corruptie'' via particuliere bedrijven te manipuleren. Het rapport komt op een lastig moment voor Annan, een week voor een VN-top van de wereldleiders. Annan wordt niet van verrijking beschuldigd, maar wel komt zijn bestuur opnieuw onder vuur te liggen. Een tussenrapport meldde eerder dat onder anderen de ex-chef van het programma, Benon Sevan, voor zo'n 160.000 dollar aan smeergeld kreeg. Sevan ontkent overigens.

Het eindrapport vraagt ingrijpende hervormingen bij de VN. De commissie vraagt zich af of de VN wel in staat zijn zulke programma's te leiden als het Iraakse, waarin zo'n 64 miljard dollar omging. ,,Noch de Veiligheidsraad noch het leiderschap in het [VN-]Secretariaat had duidelijk de leiding. Als dingen fout gingen, en dat gingen ze zeker, als er problematische conflicten ontstonden tussen politieke doelen en bestuurlijke effectiviteit, werden besluiten uitgesteld, verknoeid of simpelweg vermeden'', zegt de commissie.

Het rapport bevat geen nieuw verband tussen Annan en diens zoon Kojo, die ooit werkte bij een Zwitsers bedrijf dat een olie-voor-voedselcontract kreeg. Volgens onder meer de Financial Times van vandaag heeft Kojo zeker 750.000 dollar ontvangen van oliehandelsbedrijven die worden doorgelicht bij het onderzoek naar corruptie binnen het programma.