Overstroming New Orleans was zoals voorspeld

Het scenario voor de ramp die zich in New Orleans heeft voorgedaan werd vier jaar geleden beschreven in het tijdschrift Scientific American.

'De dozen staan meer dan twee meter hoog opgestapeld langs de muren van een kamer zonder ramen. In de dozen zitten 10.000 gloednieuwe lijkzakken. Als een zware, langzame orkaan precies over New Orleans trekt zou de opgestuwde zee de stad zes meter onder water zetten. En als dat water zich later terugtrekt zullen we veel dode lichamen vinden.'

Precies vier jaar geleden, in oktober 2001, beschreef Scientific American de ramp die New Orleans inmiddels getroffen heeft. 'New Orleans is a disaster waiting to happen.' Internet laat zien dat de ondergang van New Orleans al decennialang werd voorspeld of voorzien. Interessant genoeg kreeg het scenario dat werkelijkheid werd daarbij niet altijd de meeste aandacht.

Scientific American zag New Orleans rechtstreeks vanuit zee bedreigd, omdat de beschermende rivierdelta voor de kust in hoog tempo verdwijnt. De vele rivierdijken die in de loop van eeuwen langs de Mississippi zijn aangelegd verhinderen dat zich daar nog langer sediment uit de rivier kan afzetten. Het losse materiaal waaruit de delta is opgebouwd klinkt in en het gebied zakt steeds verder weg. De zee rukt op.

Dat is zeer gevaarlijk, want een uitgestrekte delta is een ideale demper van het orkaan-geweld. Niet alleen vangt hij een stormvloed op, hij dempt ook de tropische orkaan zelf, want die ontleent zijn energie aan het verdampende zeewater. Er zijn regelmatig wetenschappelijke conferenties over de vraag hoe de delta kan worden gered. Herstel van de delta zou veel geld kosten en de oorlog in Irak houdt de geldstroom tegen.

Civil Engineering Magazine (juni 2003) wees Lake Pontchartrain, het IJsselmeer-grote meer dat pal ten noorden van New Orleans ligt, aan als het grote gevaar. Aanhoudende keiharde wind uit de verkeerde hoek zou het meerwater makkelijk zó hoog kunnen opstuwen dat het, tegen de bedoelde schema's in, de afwateringskanalen van New Orleans zou binnendringen. De dijken langs die kanalen zouden dan kunnen bezwijken. Dat is precies wat er is gebeurd, al valt eraan toe te voegen dat ook de intense regenval veel water in New Orleans bracht.

Dijkaanleg en dijkbeheer rond de Mississippi zijn in handen van het U.S. Army Corps of Engineers (USACE) dat inderdaad een militaire organisatie is die vanuit wordt Washington wordt aangestuurd. Dat heeft misschien zijn weerslag op de reactiesnelheid bij rampen, maar over kennis en kundigheid van de USACE valt onder Delftse waterbouwers geen kwaad woord te horen. Wel heerst in Delft grote verbazing over het overstromingsrisico dat voor New Orleans aanvaardbaar werd geacht: men accepteerde de kans van eens in de tweehonderd jaar dat de stad zou onderlopen. In Nederland mag die kans niet groter zijn dan eens in de 10.000 jaar.

De waterstaatkundige situatie van New Orleans, een stad die als een diepe badkuip ligt ingeklemd tussen Mississippi en Lake Pontchartrain, is grofweg ingericht op het wegwerken van zware regen en op het opvangen van Mississippi-overstromingen. De stad ligt hier en daar meters beneden gemiddeld Mississippi-niveau. Zelfs ligt het ook beneden het niveau van Lake Pontchartrain, hoewel dat niveau aanmerkelijk lager is dan dat van de Mississippi. Het meer staat via een nauwe, niet beheerde opening in verbinding met de Golf van Mexico en heeft zelfs enig eb en vloed.

De grote afwateringskanalen van New Orleans, en de vele kleine lozingskanalen erachter, komen uit op zo'n twintig elektrische gemalen die een teveel aan water op het meer moesten pompen. Spontane afwatering door spuisluizen bestaat er niet. Er is wel gehoond over het feit dat de gemalen zijn aangewezen op elektriciteit (dat is er nu niet) maar in Nederland is dat op veel plaatsen niet anders. Ook Nederland rekent bij calamiteiten op de hulp van aggregaten.

Met het dichten van de gaten in de dijken langs de lozingskanalen worden nu goede vorderingen gemaakt en als de vervuilde of vernielde gemalen zijn hersteld, of als voldoende extra pompcapaciteit is aangevoerd, zal New Orleans snel droog liggen. Een probleem is dat de kleinste lozingskanalen en het rioolsysteem dat daar weer op uitkomt inmiddels is dichtgeslibd. Een deel van het afwateringssysteem is daarmee onbruikbaar geworden. Bij gevolg zal er op diverse plaatsen in de stad stagnerend water achterblijven. Dat kan een bron van besmetting worden. Alleen met een grote hoeveelheid lichte, flexibele pompen is het restwater voldoende snel weg te werken.

Met dank aan prof.dr.ir. H.J. de Vriend, Delft.

    • Karel Knip