Mensontwaardige sloppen

De documentaire Bombay Jungle begint en eindigt met muziek uit een Bollywoodfilm. Dat is een grapje. Het is meteen ook de enige knipoog in de film. De smerige sloppen van Bombay die Frank Vellenga in zijn documentaire laat zien, staan in schril contract tot de glitter van de Bollywoodfilms die in Bombay worden gemaakt.

Zestig procent van de bevolking van Bombay woont in sloppen: in totaal meer dan zeven miljoen armoedzaaiers. De meesten wonen illegaal. Hun krot is hun grootste bezit.

Het Hooggerechtshof heeft bepaald dat de sloppen in de buurt van het nationale park moeten verdwijnen. Een keten van bewoners kan de bulldozers niet keren. Sommige bewoners vechten voor vervangende huizen. Zo leren we de sterke Khursida kennen die weigert te aanvaarden dat Bombay er alleen voor de rijken is. Wat een verschil met overbuurvrouw Saira die niet in beweging kan komen. ,,Wie luistert er nou naar mij?''

Aan het eind van de film vertelt een tekst ons dat Khursida op het punt staat te verhuizen. Terwijl Saira geen kans maakt op een ander huis. De strijdlustigheid van Khursida wordt dus beloond. Maar haar zege biedt weinig troost. Als kijkers weten we dat ze moet verhuizen naar de rand van de stad. We hebben ook gezien waar ze met haar man en vijf kinderen terechtkomt: in een piepklein appartement in een bordkartonnen flatgebouw. Voordat de nieuwe wijk bewoond is, dient de verloedering zich al aan.

In deze tweede aflevering uit een documentaireserie over armoede is het lang niet altijd duidelijk wat de functie van gekozen fragmenten is. Waarom moeten we zo lang luisteren naar de onwaarachtige gesprekken van de gemeentefunctionaris, een architect en een projectontwikkelaar die bij de herhuisvesting van sloppenbewoners betrokken zijn. De draad van het verhaal raakt nogal eens zoek, ook al omdat Frank Vellinga de verleiding van mooie plaatjes niet altijd kan weerstaan: een kind dat vliegert, een kip die wordt geslacht en geplukt.

De meest dramatische beelden wordt begeleid door trage muziek: sloppenbewoners die openlijk of verhuld in het openbaar hun behoefte doen. In deze sloppenwijk is voor menselijke waardigheid geen plaats.

Een dollar per dag: Bombay jungle Ned 3. 21.00-22.00u.

    • Dick Wittenberg