Het beeld

De scoop die Netwerk (NCRV) maandag presenteerde, dreunde dinsdag op alle zenders na. Het boven water halen van een door justitie verdonkeremaand document met het DNA-profiel van een `onbekende derde persoon' in een moordzaak uit 2000 was uitstekend werk van verslaggever Bas Haan, die gebruik had gemaakt van een klokkenluider. De in NSE en Barend & Van Dorp tot held uitgeroepen Groninger politiepsycholoog Harry Timmerman werd na zijn klikken ontslagen. Ook misdaadverslaggever Peter R. de Vries betoogde al jaren dat het openbaar ministerie geblunderd had bij de veroordeling van pedoseksueel Cees B. voor lustmoord op het Schiedamse meisje Nienke. De Vries gaf nu bij Barend & Van Dorp (Talpa) toe dat hij geen moment gedacht had aan de mogelijkheid dat het OM opzettelijk ontlastend bewijsmateriaal uit het dossier had geweerd.

De hoogste baas van het OM, procureur-generaal Harm Brouwer, ontkende in Nova (VARA/NPS) dat zijn mensen opzettelijk informatie hadden achtergehouden. Dat was namelijk een beslissing geweest van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI): ,,Kennelijk heeft het NFI op basis van hun eigen standaarden het niet nodig geacht dit te melden. Het is de deskundigheid van het NFI of zo'n DNA-profiel ruis is, of niet.''

Interviewer Jeroen Pauw had gehakt kunnen maken van Brouwer, maar greep die kans slechts gedeeltelijk aan. Pauw had kunnen vragen onder wiens verantwoordelijkheid het NFI valt, en of er in zulke twijfelgevallen overlegd wordt met de officier van justitie. En of Brouwer, of iemand anders bij het OM, kennis had genomen van een reeks `vertrouwelijke voordrachten' van twee NFI-medewerkers over de gerechtelijke dwaling op basis van het niet betrekken van het bewuste DNA-profiel in het onderzoek. Volgens Netwerk hadden honderden mensen die voordracht gehoord, op een moment dat de ten onrechte veroordeelde Cees B. nog in de gevangenis zat. Ten slotte had Pauw Brouwer kunnen vragen waarom hij tot negen keer toe de volledige achternaam van Cees B. noemde, terwijl die nadrukkelijk niet met die naam en zijn huidige uiterlijk in de openbaarheid wil treden.

De affaire is koren op de molen van de politieke ambities van Peter R. de Vries. Een internetenquête onder de kijkers van Barend & Van Dorp over de stelling `Ik heb vertrouwen in de Nederlandse rechtspraak' leverde een schokkende uitslag op. Als nog maar zeventien procent dat vertrouwen heeft, nauwelijks meer dan het percentage dat het kabinetsbeleid steunt, dan kunnen er rare dingen gaan gebeuren bij de eerstvolgende verkiezingen.

De voorzitter van de procureurs-generaal en minister Donner (Justitie) zijn intussen druk bezig hun hachje te redden. Dat is een even begrijpelijke als onverstandige reactie. Tegelijkertijd moeten populistische schande-roepers als Beau van Erven Dorens (NSE) en De Vries zich realiseren dat het gedrag van het OM ook een consequentie is van de door sommige media aangewakkerde behoefte om snel iemand te veroordelen, als er een kind is vermoord.