'China staat heel erg op de agenda'

Met een grote delegatie probeert staatssecretaris Medy van der Laan van Cultuur deze week de Nederlandse cultuur in China te bevorderen. Ook omgekeerd worden contacten gelegd.

Meer culturele uitwisseling met China, dat is wat Medy van der Laan voor ogen staat. De staatssecretaris is deze week met een delegatie van zestien vertegenwoordigers uit het culturele veld in China op bezoek. China is voor Nederland een 'prioriteitsland' geworden, wat betekent dat er extra overheidsgeld is om uitwisselingen te ondersteunen. Om hoeveel geld het gaat en waar het naartoe gaat, is nog niet duidelijk. ,,We zijn juist met deze missie naar China gekomen om dat te onderzoeken'', aldus Van der Laan in Peking.

Martijn Sanders, directeur van het Concertgebouw, kreeg alvast 400.000 euro toegezegd voor een groot China-festival dat in oktober in Amsterdam plaatsvindt. Sanders kan zich goed voorstellen waarom Nederland nu meer met China wil. ,,China staat ongelooflijk op de agenda, niet alleen cultureel maar ook economisch. Het helpt enorm bij het zakendoen als je ook iets van de cultuur van zo'n land te snapt.''

Naast een grote manifestatie als het China-festival is er bijvoorbeeld ook een project van de provincie Limburg, die graag wil dat Nederland bijdraagt aan de restauratie van een portret van de Chinese keizerin Cixi van de hand van de Maastrichtse portretschilder Hubert Vos (1855-1935). Vos was de eerste westerling die een portret van de keizerin schilderde, en het portret hangt nu in het Zomerpaleis in Peking te vergaan.

Nederland is, anders dan bijvoorbeeld Frankrijk, nauwelijks zichtbaar op de culturele kaart van China. Het is ook niet zo duidelijk wat Nederland nu precies met de culturele contacten wil. Gaat het om een onderdeel van meer algemene Holland-promotie, of om een soort ontwikkelingswerk om China te 'leren' hoe waardevol een cultureel bestel zonder censuur is, of gaat het om wederzijdse culturele verrijking? ,,Om dat allemaal'', zegt Van der Laan, die beklemtoont dat zij vooral initiatieven wil ondersteunen die uit het culturele veld zelf komen. ,,Geen top-down, maar een bottom-up-benadering.''

Nederland is rijkelijk laat met zijn extra culturele aandacht voor China. Het bezoek is in 2002 al afgesproken met de Chinese onderminister van Cultuur toen deze in Nederland was. Waarom het bezoek nu pas wordt afgelegd is onduidelijk.

Bij door de overheid gestimuleerde culturele uitwisseling met China speelt bovendien een specifiek probleem: de kunst die de China aanbiedt, is vaak juist niet de kunst die Nederland wil zien. Omgekeerd speelt misschien hetzelfde. Neem het Filmfestival Rotterdam. Dat heeft zeer goede, oude banden met onafhankelijke, in China vaak verboden filmmakers, een groep waar de Chinese overheid van gruwt. ,,De overheid komt daarentegen met films waarvoor in Nederland geen belangstelling is'', zegt Claudia Landsberger van Holland Film, een organisatie die Nederlandse films in het buitenland promoot.

Ze kwam vijf jaar geleden voor het eerst met een handelsmissie naar China, maar ze heeft nog geen film aan de Chinese bioscopen verkocht. Wel nam de Chinese televisie De Tweeling van Ben Sombogaart, maar zond hem nog niet uit. ,,China heeft moeite met die film, omdat hij genuanceerd is. Men ziet liever dat de Duitsers ééndimensionaal als 'de slechten' worden afgeschilderd, en dat is nu eenmaal niet zo.''

    • Garrie van Pinxteren