`Wat is die shampoo goedkoop'

Binnenkort opent in Rotterdam de eerste minimawinkel in Nederland. Alle producten liggen met flinke korting in de schappen. Alleen voor mensen met uitkering en schulden.

Anderly Zalmijn is gelukkig vanochtend. ,,Oh, kijk eens: een pak Basmatirijst voor 95 cent. Die kost bij mijn supermarkt 3 euro.'' In de kale winkel loopt ze naar de spaghetti en dan weer naar de melk en de flessen shampoo. ,,Wat is die goedkóóóp! Caramba!''

Superstar in Rotterdam is de eerste minimawinkel van Nederland. Volgende maand gaat de supermarkt open, maar uitkeringsgerechtigden kunnen zich nu al inschrijven. Alleen mensen die bekend zijn bij hulpinstanties, zoals het Leger des Heils, krijgen een toegangspasje of degenen die kunnen aantonen dat ze in de bijstand zitten.

,,Hier heb je mijn bankpas'', zegt Zalmijn tegen de assistent-bedrijfsleider. Dat hoeft niet. Ze moet haar sofi-nummer geven en haar paspoort ligt ergens thuis. ,,Dat kan ik nooit vinden. Wacht: op de kaart van mijn soos staat het nummer.'' Zalmijn zit in de bijstand en heeft schulden gemaakt met operaties aan haar galblaas en haar voet, terwijl ze niet was ingeschreven bij het ziekenfonds. ,,Vanochtend lagen er weer brieven van deurwaarders in mijn brievenbus.''

In Superstar liggen straks ongeveer duizend verschillende producten die 40 à 70 procent goedkoper zijn dan in een normale winkel. Nu is er zelfs een groot assortiment make-up en gezichtscrèmes. Superstar krijgt producten vaak gratis, bijvoorbeeld een partij waarvan de verpakking licht beschadigd is of artikelen waarvan er te veel zijn besteld. Unilever (Unox), Remia (margarine), Hero (jam en frisdrank) en brouwerij Heineken doen mee. Heinz heeft toegezegd conserven te leveren van Hak, maar ook Honig-soep en hagelslag van De Ruyter.

Superstar is afhankelijk van toevallige leveranties. Om klanten zekerheid te geven dat belangrijke levensmiddelen altijd in de schappen liggen, heeft de supermarkt enkele fabrikanten gevonden die deze producten tegen kostprijs leveren, zoals koffie, thee, melk, rijst, pasta, brood, zeep en groente.

De minimawinkel is een initiatief van de mbo-opleiding detailhandel van het ROC Zadkine. Bijna de helft van de leerlingen rondt zijn stage bij een gewone winkel niet af. Als ze ook hun tweede stage verknoeien, krijgen ze bij Superstar een derde ,,en allerallerlaatste kans'', zegt projectleider en docent Robert Wulffele. ,,Het zijn leerlingen van 16, 17 jaar die de vmbo niet hebben afgemaakt. Ze hebben weinig manieren en lak aan regels.''

Hé, roept bedrijfsleider Henk van Sluijsdam tegen een leerling die binnen komt lopen: ,,Waarom ben je zo laat?'' Langzaam bedenkt de jongen een antwoord. Zonder af te wachten zegt Van Sluijsdam: ,,Jaja. Gister was je er ook al niet. Je kunt me toch bellen? Je moet hier gewoon om negen uur beginnen. Als ik niet op je kan rekenen, schiet het niet op. Kom op: aan het werk!''

Tot nu toe hebben veertig mensen zich ingeschreven voor een toegangspasje, maar Wulffele denkt dat dat deze maand oploopt tot 750. De winkel en stagiairs kunnen maximaal 1.250 klanten aan. Alleenstaanden en echtparen mogen voor maximaal 30 euro per maand kopen, een gezin mag 50 euro besteden. ,,Ik denk dat er genoeg armoede is in Rotterdam'', meent Wulffele.

Het gemeentebestuur is het daar niet mee eens en werkt niet mee, bijvoorbeeld door een selectie te maken van mensen met een minimuminkomen. ,,Iedereen kan in principe rondkomen met een uitkering'', zegt een gemeentewoordvoerder. Ook wilde de gemeente geen privacygegevens geven aan een school.

Een vrouw die niet met haar naam in de krant wil, krijgt ook een pasje. ,,Ik koop voortaan mijn dingen hier. Wat voordelig. Bas van der Heijden is een klant kwijt. Ik ga het meteen vertellen aan mijn buurvrouw!''

    • Frits Baltesen