Hulp van EU en `vijanden'

Vanuit de hele wereld is hulp geboden aan de VS. Europese landen bieden afzonderlijk bijstand, de rol van de Unie is dit keer slechts `coördinerend'.

Zelfs Bangladesh, een van de armste landen ter wereld, biedt de Verenigde Staten hulp aan. Het land wil een miljoen Amerikaanse dollar doneren voor de slachtoffers van orkaan Katrina, zo heeft een woordvoerder van het Bengaalse ministerie van Buitenlandse Zaken gezegd. Daarnaast biedt het land – zelf regelmatig getroffen door watersnoodrampen – ,,getrainde mensen'' aan die kunnen helpen in het zuiden van de VS.

Bangladesh is een van de ongeveer zestig landen die hebben gezegd bijstand te willen verlenen aan de VS. Niet alleen de `bondgenoten' van Washington, zoals landen van de Europese Unie, Japan, Canada bieden hulp, maar ook `vijand' Cuba, dat artsen en medicijnen ter beschikking stelt, en de Venezolaanse regering – de afgelopen tijd regelmatig mikpunt van kritiek van de Amerikanen.

Iran, door de VS als lid van `de As van het Kwaad' bestempeld, biedt humanitaire hulp, Saoedi-Arabië wil vijf miljoen dollar aan het Amerikaanse Rode Kruis overmaken, Bahrein biedt ook vijf miljoen dollar aan, Qatar heeft honderd miljoen dollar aan steun beloofd aan de VS. Koeweit heeft gezegd voor 500 miljoen euro aan olieproducten en humanitaire hulp te doneren.

,,Geen enkel aanbod voor hulp dat het lijden van de mensen in de getroffen gebieden kan verlichten, zal geweigerd worden'', zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice eind vorige week.

Ook veel Europese landen helpen Amerika. Er zijn al verschillende hulpgoederen en mensen onderweg naar de zuidkust van de VS. De Europese steun verloopt vooral via de afzonderlijke landen. Vooralsnog is de rol van de EU als geheel een beperkte en is deze toegespitst op coördinerende activiteiten.

De hulp die vanuit Europa wordt verleend varieert van het sturen van artsen uit België tot en met het bij Curaçao gelegen Nederlandse fregat Van Amstel dat vers drinkwater maar ook kleine vaartuigen aan boord heeft. Nagenoeg alle lidstaten van de Unie hebben inmiddels hulp toegezegd. De Europese Unie heeft na overleg met de Amerikanen eerstehulppakketten, dekens, en kant-en-klare maaltijden beschikbaar gesteld.

Ook de NAVO verleent steun, met voedselpakketten, waterpompen en generatoren. Bijna ieder lid van het bondgenootschap heeft specifieke hulp toegezegd, aldus de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Victoria Nuland.

Volgens een woordvoerder van de Europese Commissie is bewust gekozen voor een coördinerende rol voor de Europese Unie. De verzoeken uit de Verenigde Staten om toegespitste hulp zijn tot nu toe in de meeste gevallen binnen 24 uur vanuit de lidstaten beantwoord, zei zij.

Bij de tsunami die eind vorig jaar delen van Azië overspoelde was er naast individuele steun wel sprake van grootschalige hulp van de Unie. Een week na de ramp kwamen bijvoorbeeld de ministers van Volksgezondheid en Ontwikkelingssamenwerking in een speciale vergadering in Brussel bijeen. Dat werd toen mede ingegeven door het feit dat er veel Europese vakantiegangers bij de ramp betrokken waren. De EU besloot toen 350 miljoen euro beschikbaar te stellen en de getroffen landen konden tegen speciale voorwaarden leningen afsluiten ten behoeve van de opbouw. Bij de hulp aan de Verenigde Staten gaat het nu niet om geld, maar om praktische zaken.

Vorige week stelde EU-veiligheidscoördinator Javier Solana dat de EU indien dat nodig was, olie aan de Verenigde Staten ter beschikking wilde stellen. Maar de Britse minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw wiens land momenteel EU-voorzitter is, zwakte dit af door er op te wijzen dat er een wereldmarkt voor olie bestaat. Een aantal Europese landen heeft wel olie uit de eigen strategische reserves vrijgemaakt.