`Er was een warm mild gevoel na afloop'

Regisseur Ang Lee was moe van de pers na verschijning van zijn film The Hulk. Hij is blij met zijn jongste project, de veel bescheidener productie Brokeback Mountain over twee homoseksuele schaapherders.

Op het terras van het Venetiaanse hotel Des Bains springt een kleine man als een krekel van tafel naar tafel, elk half uur een volgende. Een grijs polootje draagt hij en een beige broek, zijn gezicht heeft niet veel meer kleur dan zijn kleren. Maar verder is alles levendig, zijn ogen, zijn gebaren, zijn woorden. Als hij eindelijk komt zitten, zegt hij op de vraag: bent u niet doodop? ,,Nee. Doodop was ik van The Hulk. Twee weken hysterische persaandacht. Dat soort films moet zijn geld in twee weekenden opbrengen. Daar ben ik veel te verlegen voor.''

Brokeback Mountain is een bescheiden productie en daar is de Taiwanees-Amerikaanse regisseur Ang Lee blij mee. The Hulk (2003) was zijn voorlaatste, een tientallen miljoenen verslindende film naar de strip over een man die in een onverslaanbaar monster verandert als hij kwaad wordt. Voor Brokeback Mountain, naar een kort verhaal van Annie Proulx, was het budget veel en veel kleiner. Het is nu eenmaal niet makkelijk geld te vinden voor een film over de levenslange homoseksuele liefde van twee schaapherders.

Vanaf het moment dat een schaap in plaats van een koe over de bergrug in beeld komt, weet je dat dit geen gewone western zal worden.

,,Die schapen zijn geweldig. Twee mannen die door zo'n lage kudde schapen waden, dat is een veel minder oer-heroïsch beeld dan twee mannen door een kudde runderen. Op schaapherders wordt in het westen echt neergekeken. Er zijn haast geen blanken die het willen doen. Chilenen, Mexicanen, Basken, dat zijn de schaapherders in Amerika. Blanken doen het alleen als ze echt heel arm zijn. Ik heb me laten vertellen dat cowboys zelfs geen lam eten omdat ze zo op herders neerkijken.''

De twee mannen, Jake en Ennis (gespeeld door Jake Gyllenhaal en Heath Ledger), ontmoeten elkaar in een soort paradijs, een ruig berglandschap waar ze alleen met elkaar, paarden, hond, schapen en het bergwild leven.

Het is bijna moederlijk hoe de jongens met de schapen omgaan.

,,Ja, ze dragen de schapen, ze trekken hen zachtjes een splinter uit. Dat is niet verzonnen. Zo gaan grote mannen in het westen met dieren om. Zachter dan met hun vrouwen, daar spreken ze nog geen drie woorden mee. Maar ik wilde wel de associatie vermijden: schapen, aha: homo's!''

Want hoewel de jongens op elkaar verliefd worden en de rest van hun leven blijven, is het geen verhaal van twee `cowgays', zoals het in de festivalkrant werd genoemd.

,,Brokeback Mountain gaat niet over twee homo's, maar over liefde. Toen ik de mensen zag die na afloop uit de bioscoop kwamen, voelde ik dat ze dat ook begrepen. Er was een warm, een mild gevoel na afloop.''

Dat is een resultaat van uw bewuste keuze. U concentreert uw verhaal niet op het verraad van Jake en Ennis ten opzichte van hun vrouwen en kinderen, maar op hun liefde.

,,Ik maak de dingen graag zacht. Voor mij is dat een manier om het conflict harder te laten aankomen bij mijn publiek. De impact van The Ice Storm (over de consequenties van overspel, red.) was zo groot omdat de film teder is. Als ik films zou maken op de manier van Quentin Tarantino of Park Chan-wook, dan zou het onnatuurlijk overkomen. Soms denk ik, laat ik het ook eens zo proberen. Misschien als ik alle films die ik wilde in dit leven kon maken en dan nog zulke experimenten erbij. Maar ik moet al driehonderd jaar oud worden om de films te maken die ik wil.

`Brokeback Mountain' is niet soft. Ennis is soms even onbereikbaar agressief als de Hulk.

,,Ik houd ervan om geweld met tederheid te mengen. Het moment waarop de jongens van de bergen wegmoeten, is een van mijn lievelingsscènes. Ennis zit zo'n beetje te broeden op een rots, Jake vangt hem met zijn lasso in een poging hem met een grapje op te vrolijken. Maar Ennis wordt boos, ze worstelen en dan wordt het menens. Ennis slaat Jake een bloedneus en die veegt het bloed af aan zijn bloes. Die bloes wordt een icoon van hun liefde, die weer terugkeert aan het eind van de film.

,,Vechten is de manier van mannen om samen intiem te zijn. Kijk maar naar ultimate wrestling op tv. Dat zijn liefdesposities die je ziet. Erg homo-erotisch. Angst en agressie, zo zit Ennis' liefde in elkaar.''

Deze film is visueel tamelijk eenvoudig vergeleken met uw vorige werk.

,,Ik heb doelbewust een stijl gebruikt die het omgekeerde was van The Hulk of Crouching Tiger, Hidden Dragon. Daar maakte ik ingewikkelde shots en hanteerde ik een simpele compositie. Hier waren de opnamen eenvoudig, maar moest de compositie ingewikkelder zijn. Ik heb gezocht naar een lichte vorm om de zware inhoud te kunnen overbrengen. Niks artistiekerigs.''

Toch lijkt het wel alsof u een gave hebt om `artistiekerige' films naar een groter publiek te brengen.

,,Misschien. Meestal gaat het langzaam met mijn films. Ze banen hun eigen weg naar een publiek, en dat bevalt me wel. Crouching Tiger, Hidden Dragon was bedoeld als kleine film.''

Liefhebbers van martial arts films hebben u bijna kwalijk genomen dat Crouching Tiger, Hidden Dragon' zo succesvol was.

,,Ik snap dat wel, dat is het cult-gevoel. Het idee dat jij een geheim koestert, en ineens toont iemand dat aan de hele wereld. Ik heb dat zelf ook. Van Brokeback Mountain verlang ik eigenlijk ook dat-ie klein blijft.''