Op een schijfje kan nooit genoeg

De dvd wordt te krap en dus moet er een opvolger komen, daar is de elektronicawereld het over eens. Twee kampen claimen de enige echte nieuwe dvd te hebben.

Het is even zoeken op de grootste consumentenelektronicabeurs van Europa, de Internationale Funkausstellung (IFA) in Berlijn, maar daar staat hij dan, op de stand van de Japanse pc- en elektronicafabrikant Toshiba: de high definition (HD) dvd-speler. `Prototype', staat weliswaar op het bordje dat naast het apparaat hangt, maar volgens Toshiba is er geen twijfel over: dit wordt de opvolger van de dvd.

Bij Philips, een paar hallen verderop, vertellen ze een heel ander verhaal: Blu-Ray disc heet het nieuwe schijfje dat het elektronicaconcern samen met Sony heeft ontwikkeld en dat over een paar jaar de huidige dvd zal vervangen. Een opvolger is nodig, daarover zijn de elektronicaconcerns het wel eens, omdat een dvd maar 4,7 gigabyte aan opslagcapaciteit heeft. Dat is nu nog genoeg voor een speelfilm van ongeveer twee uur, maar als consumenten de komende jaren massaal overstappen op HD-tv (waar de tv-fabrikanten op hopen), is dat te weinig.

HD-televisie is namelijk vijf keer zo scherp als `ouderwetse' analoge tv en om een speelfilm in HD-kwaliteit op een schijfje te kunnen branden, is minimaal 8 gigabyte nodig. En liefst nog wat meer, want de producenten van die films willen graag ook nog een interview met de regisseur, een biografie van alle hoofdrolspelers en reclamefilmpjes voor andere films op het schijfje kwijt.

Met HD-dvd en Blu-Ray disc kan dat: die bieden respectievelijk 15 en 25 gigabyte aan opslagruimte. En met behulp van technieken om de schijfjes uit meerdere lagen op te bouwen, zijn van beide typen in elk geval al versies met twee lagen (en dus twee keer zo veel opslagcapaciteit) beschikbaar. Aan drielaagse versies wordt nog gewerkt. De schijfjes zien er hetzelfde uit als een cd en dvd.

De Blu-Ray disc, die zo heet omdat de gegevens er met een blauwe laserstraal op gebrand worden (in tegenstelling tot de infrarode laserstraal bij cd's en dvd's), heeft als voordeel dat hij meer opslagcapaciteit heeft dan de HD-dvd. De HD-dvd is wel goedkoper te produceren, wat voor bijvoorbeeld filmstudio's een zwaarwegende factor is. Beide formaten zeggen te beschikken over een betere beveiliging tegen kopiëren dan de huidige dvd. Dat is iets waar de filmindustrie reikhalzend naar uitkijkt.

Iedereen is het erover eens dat één standaard voor de consument het gemakkelijkste is. Alleen blijkt geen van de betrokken bedrijven bereid zijn eigen standaard op te geven voor die van de concurrent, want daarmee zou jarenlang ontwikkelingswerk in één klap weggegooid geld zijn. Ook onderhandelingen om van beide technologieën de beste elementen samen te voegen tot een nieuwe standaard, zijn op niks uitgelopen, zo werd vorige week bekend. ,,Zoiets heeft pas zin als de combinatie beter is dan de twee oorspronkelijke producten'', zegt marketingdirecteur Frank Simonis van Philips Optical Storage tijdens een presentatie van de Blu-Ray-technologie op IFA. ,,Dat bleek niet het geval, dus we houden vast aan onze eigen standaard.''

Philips is lid van de Blu-Ray Disc Association, die het nieuwe schijfje promoot. Andere leden zijn naast Philips en Sony ook elektronicaconcerns als Samsung, Panasonic, LG en Hitachi, pc-bouwers HP, Dell en Apple en filmstudio's Sony Pictures, MGM (ook van Sony), Century Fox en Walt Disney. De lijst van het concurrende HD-dvd-kamp is een stuk korter: op elektronicagebied alleen Toshiba, Sanyo en NEC, bij de filmstudio's New Line Cinema, Paramount Pictures, Universal Studios en Warner Bros.

De HD-dvd heeft alleen in Hollywood een ongeveer even grote aanhang als de Blu-Ray disc. Van de elektronicaconcerns is ruim 80 procent op de hand van Sony en Philips en onder de pc-bouwers is dat 50 procent. Bovendien houden de meeste filmstudio's nog een slag om de arm door te verklaren dat ze een `niet-exclusieve' keuze hebben gemaakt. Mochten ze de verkeerde kant hebben gekozen, dan kunnen ze altijd nog overstappen.

Behalve de filmstudio's is ook de opstelling van de fabrikanten van spelcomputers cruciaal. Een opvolger van de dvd biedt spelfabrikanten als Sony (Playstation) en Microsoft (Xbox) de mogelijkheid om hun spellen nog groter en nog uitgebreider te maken dan ze nu al zijn. Sony kiest natuurlijk voor de eigen standaard. ,,Sony gaat zijn nieuwste Playstation standaard uitrusten met een Blu-Ray discspeler, dus die komt automatisch in miljoenen huishoudens te staan. Dat geeft ons een enorme voorsprong'', zegt Jos Petterson van HP, die eveneens actief is voor de Blu-Ray Disc Association.

Maar als Microsoft kiest voor HD-dvd in zijn Xbox – waar het tot nu toe wel op lijkt – dan lijkt de twist om de nieuwe dvd-standaard onoplosbaar te worden en draait het er waarschijnlijk op uit dat er straks twee standaarden zijn. Daar zullen met name de filmstudio's niet blij mee zijn, want die moeten al hun films dan twee keer uitbrengen, maar ook voor de consument is het onpraktisch.

Het gevaar dat vervolgens dichterbij komt, is dat de consument geen van beide technologieën accepteert en gewoon dvd's blijft kijken, kopiëren en branden. Want de filmindustrie kan dan wel belang hebben bij een nieuwe techniek die illegaal kopiëren onmogelijk maakt, dat wil niet zeggen dat de consument daar ook zo over denkt. De opvolgers van de compact disc hebben het ook niet gered, ondanks betere geluidskwaliteit, omdat de consument de gewone cd goed genoeg vond, en zijn opvolger te duur.

Wie een beetje rondkijkt op IFA, kan ook besluiten om nog een paar jaar te wachten. Want behalve HD-tv's en Blu-Ray disc- of HD-dvd-spelers introduceren de elektronicafabrikanten daar dit jaar ook computerservers en settopboxen die de televisie koppelen aan een draadloze breedbandinternetverbinding. Daarmee wordt het mogelijk om razendsnel films binnen te halen van internet, die vervolgens op een grote, centrale harde schijf worden opgeslagen en daarna op elke tv in huis te bekijken zijn. Dus dan heb je helemaal geen dvd-, HD-dvd- of Blu-Ray-schijfjes meer nodig.

    • Jochen van Barschot