Blair: sneller eind exportsubsidies

De Britse premier Tony Blair wil binnen vijf jaar af van de subsidies waarmee de lidstaten van de Europese Unie de uitvoer van hun landbouwproducten bekostigen. Dit schrijft Blair vandaag in een ingezonden stuk in de Britse zakenkrant Financial Times.

De Britse premier, die momenteel EU-voorzitter is, wees erop dat de G8, de belangrijkste industrielanden in de wereld, op hun conferentie in het Schotse Gleneagles in juli hebben afgesproken nog dit jaar ,,een geloofwaardige datum'' vast te stellen voor een einde aan zulke subsidies. Die maken het voor veel boeren in ontwikkelingslanden al jaren vrijwel onmogelijk om tegen concurrerende prijzen producten op de markt te zetten.

,,Het zou mogelijk moeten zijn in Hongkong [bij de conferentie van de Wereldhandelsorganisatie WTO in december van dit jaar, red.] 2010 als einddatum vast te stellen'', aldus Blair vandaag in de Financial Times. Hij betoogt dat de EU met zo'n stap, die zou moeten worden gevolgd door een soortgelijke stap van de Amerikaanse regering, van groot belang is voor ontwikkelingslanden, vooral in Afrika. ,,Het is onze morele verantwoordelijkheid mensen in armoede te helpen door ze de middelen te gunnen om te groeien en welvarend te worden.''

De wens van Blair lijkt op gespannen voet te staan met de afspraken die drie jaar geleden in EU-verband zijn gemaakt over de landbouw. Daarbij werd, vooral onder druk van de Franse president Jacques Chirac, afgesproken dat het huidige subsidieregime van de EU voor de landbouw tot 2013 niet zou worden gewijzigd.

Het is niet voor het eerst dit jaar dat Blair de Europese landbouwsubsidies ter sprake brengt. Hij deed dat ook, toen Chirac en andere Europese leiders er in juni voor pleitten een einde te maken aan de Britse rebate. Dit is de compensatie die Groot-Brittannië al sinds de jaren tachtig jaarlijks als enige in de EU ontvangt omdat het land door zijn relatief kleine en efficiënte landbouwsector maar weinig profiteert van het huidige kostbare Europese subsidiestelsel. De Britten weigeren vooralsnog om aan de rebate te tornen.

Blair maakte tijdens de Europese top in juni duidelijk alleen over de Britse kortingsregeling te willen praten als ook de landbouwsubsidies ter discussie werden gesteld. Vanuit de Europese Commissie is toen voorgesteld om in de komende begrotingsperiode van zeven jaar, bijvoorbeeld in 2009, een evaluatie in te bouwen waarbij dan ook de landbouwuitgaven konden worden betrokken. De Britten vonden dit te vrijblijvend.

Een onzer redacteuren voegt hier aan toe: Nederland is al langer voorstander van het afbouwen van exportsubsidies in de landbouw, zegt een woordvoerder van minister Veerman (Landbouw). Dat zou dan wel gelijktijdig moeten gebeuren met een verlaging door andere handelsblokken van hun landbouwsubsidies. Dat geldt met name voor de Verenigde Staten.

Maar Veerman vindt dat er niet ,,gesjoemeld'' mag worden met het afgesproken jaar 2013, omdat de ,,overheid een betrouwbare partner'' moet zijn. Begin juli stelde Veerman nog de portefeuillekwestie hierover toen het kabinet het Britse voorstel voor vervroegde verlaging van de landbouwsubsidies leek te willen steunen.

De Europese en Amerikaanse landbouwsubsidies vormen het grote struikelblok voor een succesvolle afsluiting van de huidige ronde van internationale handelsbesprekingen in het kader van de WTO, de zogenoemde Doha-ontwikkelingsronde. De WTO heeft volgens Blair nog ,,niet een afdoende respons gegeven op de noden van de ontwikkelingslanden''.