WK moet HD-tv impuls geven

Wat ruim tien jaar geleden mislukt is, gaat volgend jaar alsnog gebeuren, zo is de vurige hoop van de elektronicasector: de doorbraak van HD-tv.

Ze kunnen niet wachten tot het WK voetbal begint, de elektronicaproducenten die sinds gisteren hun nieuwste snufjes presenteren op de Internationale Funkausstellung (IFA) in Berlijn. De tweejaarlijkse beurs is met een kwart miljoen verwachte bezoekers de grootste consumentenelektronicabeurs van Europa.

De Philipsen, Sony's en Samsungs van deze wereld zijn het er allemaal over eens: grote sportevenementen geven een stevige impuls aan de verkoop van elektronica-apparatuur – en dan met name televisietoestellen.

Zo'n impuls kunnen ze allemaal goed gebruiken, aangezien de consument, zeker in Europa, de laatste jaren lang aarzelt voor hij een duur apparaat zoals een plasma-tv of een dvd-recorder aanschaft. Maar voetbal is emotie, redeneren ze, en als het WK begint, halen een heleboel consumenten het opgepotte spaargeld van hun bankrekening en leggen ze vlot 1.000 euro of meer neer voor een nieuw toestel.

Dat deden ze met het WK vier jaar geleden immers ook: het toernooi betekende toen de doorbraak van de platte breedbeeldtelevisie. ,,Dit keer is er bovendien een extra stimulans om een nieuwe tv te kopen'', zegt Frans Hulshof bij de stand van het Koreaanse Samsung, met een marktaandeel van bijna 10 procent 's werelds grootste producent van televisies. Hulshof, die Samsungs directeur voor de Benelux is, doelt daarmee op de introductie van high definition (HD) televisie. Alle 64 wedstrijden van het WK zullen volgend jaar in HD-kwaliteit beschikbaar zijn.

HD is een al meer dan tien jaar oude technologie die televisiebeelden vijf keer zo scherp maakt als die van een traditionele analoge tv. Dat heeft te maken met het aantal pixels (punten) waaruit het beeld is opgebouwd: bij een analoge tv zijn dat er zo'n 440.000, bij een HD-tv meer dan 2 miljoen. Tot nu toe sloeg HD-tv in Europa niet aan omdat Europese tv-stations niet in HD-kwaliteit uitzenden en kabelmaatschappijen nog geen HD-beelden doorgeven. Die vergden namelijk veel schaarse (en dus kostbare) capaciteit van het kabelnetwerk dat de beelden naar de huiskamer moet distribueren.

De techniek heeft echter niet stilgestaan en inmiddels kosten HD-uitzendingen minder bandbreedte en is de capaciteit van onder andere kabelnetwerken, satellieten en breedband internetverbindingen zo gegroeid dat al die kanalen geschikt zijn voor HD-uitzendingen. In onder andere Japan en de VS is HD-tv al enkele jaren op de markt.

Afgezien van wat testuitzendingen, moet het eerste televisiestation dat programma's in HD-kwaliteit uitzendt in Europa echter nog beginnen. Het Duitse betaaltelevisiekanaal Premiere heeft eind dit jaar de primeur: dat begint voor de Duitse markt een sport-, film- en documentairekanaal in HD-kwaliteit. Premiere zendt volgend jaar ook het WK voetbal in HD-kwaliteit uit. Electronicaconcern Philips levert de zogeheten settopboxen die nodig zijn om het HD-signaal op te vangen en om te zetten naar televisiebeelden.

Wie HD-kanalen wil kunnen bekijken, heeft een HD-tv nodig. Dat is een platte tv met een lcd- of plasmascherm die, naast de gewone televisienetten, ook geschikt is gemaakt voor het doorgeven van HD-kanalen. Veruit de meeste lcd- en plasma-tv's die nu op de markt komen, zijn al geschikt voor HD-televisie, zegt de directeur van de Europese activiteiten op het gebied van consumentenelektronica van Philips, Toon Bouten. ,,Het prijsverschil tussen tv's die wel en niet geschikt zijn voor HD-tv is nihil. Wie een nieuwe tv koopt, moet er dus altijd eentje mét HD nemen.''

Maar wat heeft een consument aan een technologie waar in Nederland nog geen enkel televisiestation gebruik van maakt? ,,Dat duurt niet lang meer'', zegt Bouten. ,,Vrijwel alle Nederlandse kabelmaatschappijen en televisiezenders zijn bezig met de voorbereiding van HD-uitzendingen.'' De kritische massa voor grootschalige HD-uitzendingen is snel bereikt, verwacht hij. ,,Consumenten vervangen gemiddeld elke vijf, zes jaar hun tv, dus het duurt maar een paar jaar voor er in de meeste huishoudens een HD-tv staat.''

De verwachtingen van HD-tv zijn hooggespannen, al lopen de prognoses voor de verwachte verkopen uiteen. Toon Bouten van Philips verwacht 10 tot 20 procent meer afzet van tv's in de kwartalen voor het WK, gevolgd door een dip na het toernooi. ,,Per saldo verwachten we volgend jaar zo'n 5 procent meer tv's te verkopen.''

Frans Hulshof van Samsung is een stuk optimistischer. ,,Met een WK verkopen we altijd al 10 à 15 procent meer tv's, maar nu komt er met HD-tv tegelijkertijd een baanbrekende nieuwe techniek beschikbaar. Die twee factoren versterken elkaar. Ik verwacht dan ook dat de verkopen spectaculair hoger zullen zijn dan die 10 à 15 procent.'' Hoeveel hoger wil hij niet zeggen, wel dat hij verwacht dat het WK de doorbraak van HD-tv zal veroorzaken. ,,Consumenten adopteren nieuwe technologieën anno 2005 een stuk sneller dan vroeger, kijk maar hoe snel de mp3-speler is ingeburgerd. Zo hard kan het met HD-tv ook gaan.''

    • Jochen van Barschot