Oudste kind gaat langer naar school en verdient meer

Oudste kinderen gaan langer naar school dan hun jongere broertjes of zusjes. Het derde kind in een gezin leert gemiddeld een jaar korter (op een totaal van circa 12 jaar) dan de eerstgeborene. Kinderen die later worden geboren verdienen minder en werken vaker in deeltijd. Dat concluderen Amerikaanse en Noorse economen uit een analyse van gegevens over de levensloop van 1,4 miljoen Noorse kinderen uit 647.000 gezinnen tussen 1986 en 2000. Het onderzoek is vorige week gepresenteerd op het wereldcongres van de Econometric Society en gepubliceerd in het Quarterly Journal of Economics.

Kjell Salvanes van de Noorse School voor Economie en Bedrijfsadministratie in Bergen en zijn collega's vonden dat kinderen in grotere gezinnen gemiddeld minder lang naar school gaan. Tussen een gezin van twee en een gezin van zeven kinderen neemt het aantal schooljaren gestaag af van 12,4 tot 11,2. Kinderen zonder broers of zussen gaan juist een half jaar korter naar school (12 jaar) dan kinderen uit een gezin met twee kinderen.

Het negatieve verband tussen gezinsgrootte en schoolprestaties bevestigt eerder empirisch onderzoek op kleinere schaal. Als verklaring daarvoor is wel aangedragen dat ouders hun financiële middelen over meerdere kinderen moeten verdelen. Verrassend was dat Salvanes het negatieve effect van een groter gezin in zijn geheel kon verklaren door de kortere schoolperiode voor de kinderen die later geboren werden.

Financiële beperkingen spelen waarschijnlijk geen rol in de mindere prestaties van de nakomers. In gezinnen met goed opgeleide ouders speelt het effect van de geboortevolgorde nog sterker dan in gezinnen met minder goed opgeleide ouders. Of tijdsbeperking, ouderlijke voorkeur of andere factoren de betere prestaties van de eerstgeborene verklaren kan Salvanes op basis van zijn gegevens niet vaststellen.

    • Michiel van Nieuwstadt