Indiërs in diervoeding

Zijn Indiase lijkenverzamelaars verantwoordelijk voor de Creutzfeld-Jakob-uitbraak in het Verenigd Koninkrijk? In The Lancet van vandaag opperen twee Britse medici dat vernieuwende idee. Maar in hetzelfde blad klonk meteen getandenknars van twee Indiase commentatoren: `Wetenschappers moeten voorzichtig zijn als ze speculeren over een ziekte die zulke geografische, culturele en religieuze implicaties heeft.'

De Britten doen met hun hypothese een poging om te verklaren waar de epidemie van de gekke-koeienziekte BSE in hun land vandaan kwam, in de jaren tachtig en negentig. Toen Britten vervolgens het besmette koeienvlees opaten, leidde die BSE-explosie in de jaren negentig tot een nieuwe variant van de dodelijke hersenziekte Creutzfeld-Jakob.

Schapen met scrapie in het diervoeder van de koeien worden vaak aangewezen als de boosdoener, maar bewezen is dat nooit.

De Britse medici vinden het diervoeder ook verdacht, maar om een heel andere reden: in de jaren zestig en zeventig zouden er dode Indiase Creutzfeld-Jakob-patiënten in hebben gezeten. De redenatie begint bij de ceremoniële lijkverbrandingen langs Indiase rivieren. Omdat lang niet iedereen geld heeft voor voldoende hout, blijven er regelmatig hele of halve lichamen over. Onder de overledenen zijn lijders aan spontane Creutzfeld-Jakob, een zeer zeldzame ziekte. Achtergelaten lichamen werden, in ieder geval volgens een Indiaas overheidsrapport uit 1958, illegaal verzameld door kadaverhandelaren. En welk land was destijds de grootste afnemer van Indiase kadavers? Het Verenigd Koninkrijk. Een havenarts in Duinkerken meldde in 1967 de vondst van menselijke lijken in zo'n zending. Bovendien werd er volgens een ander rapport gesjoemeld met die kadavers: er werd geen mest van gemaakt maar diermeel. Vandaar.

De Indiase neurologen die het commentaar schreven, zijn niet overtuigd. Want hoe groot is de kans dat die paar Indiase Creutzfeld-Jakob-slachtoffers per jaar - tegenwoordig 120, schatten de Britten zelf- in het meel terechtkomen? En hoe wordt een koe daar ziek van? Aanvullende feiten moeten `nu snel en met grote voorzichtigheid verzameld worden', besluiten ze korzelig.

    • Hester van Santen