Held

,,Jullie vreten van hockey en dan maken jullie zo'n rel'', blafte bondscoach Oltmans een verslaggever toe die een paar hockeyers in het holst van de nacht op een terras in Leipzig had gesignaleerd. ,,Dit is ongepast. Schandalig. Not done.''

De anders zo deftige Oltmans was verschrikkelijk boos. Wat heet, hij was buiten zinnen.

Wat topsport al niet met een mens kan doen. Op Hein Verbruggen na ken ik niemand die zo gestreken en gesteven in zijn passie staat als Roelant Oltmans. Je zou zijn gedrag boeddhistisch kunnen noemen. Ingetogen, beleefd, zorgvuldig. Ik weet zeker dat Roelant zijn jas niet aan een haakje hangt als er ook een knaapje is. Enige vorm van spuug is hem nooit ontsprongen, ook niet druppelsgewijs. Een perkamenten coach.

In Leipzig ging hij door het lint. Woest liep hij de perstent uit, niet zonder eerst nog te hebben gedreigd met een persboycot. Mooi ouderwets woord. Enfin, oorlog. Oude tijden herleefden. Om eerlijk te zijn, ik vond de razernij van Oltmans iets hebben van een verfrissend intermezzo.

Komt het door Talpa of is er in de sport een soort metaalmoedheid van gemoed ontstaan? Je hoort alleen nog mensen met twee woorden spreken. Ruzies, rellen, driftbuien, karatetrappen, ze zijn terminaal uit. Steniging is er al helemaal niet meer bij. Het likt allemaal naar elkaar toe, bobo's, coaches, spelers, pers. Het lijkt de Tweede Kamer wel.

De laatste die zichzelf nog eens schuimbekkend van woede binnenstebuiten keerde, was Dick Advocaat. Vorig jaar in Portugal. Prachtige, hitsige pantomime. Eén ronde verder en Dick was letterlijk uit elkaar gespat. Gelukkig wilden de jongens van Oranje het zo ver niet laten komen. Ik mis hem wel, de kleine generaal die van pure bezetenheid het gras kon opvreten. Daar hebben ze er weinig van in het Midden-Oosten. Ik zou graag horen dat het Dick, naar omstandigheden, goed gaat als balling in een woestenij.

Een nog grotere brulaap was Louis van Gaal in zijn glorietijd. Louis doet het uitstekend bij AZ, maar ook hij lijkt geïnfecteerd met de Danny Blindfactor. Kabbelend coachen en na de wedstrijd wat modieuze wrevel luchten – meer leven zit er niet meer in. De coach is de oudtestamentische woede geheel voorbij. Je zou zelfs denken dat ook hij de jas aan een knaapje hangt. Om de jas geen pijn te doen.

Guus Hiddink, Erwin Koeman, Danny Blind, Foeke Booy, ze betreden en verlaten het veld met een bijna kwezelachtige onschuld. Hun notarisgeluk kan niet stuk, ook niet na een smadelijke nederlaag. Marco van Basten? Chagrijnig is hij nog steeds, maar hij laat het niet meer zien. De bondscoach heeft in het slechtste geval de vlucht van de ironie genomen. Wat hem niet zint, versterft in een grijns. En in maniertjes. Van Basten zou zich heel erg thuis voelen in een hockeygezelschap en, meer nog, in het IOC.

Vanwaar toch opeens die uitvouwbare beheersing in wat eens de ruigste der werelden was? Ik kan maar een uitleg bedenken: geld. In een mercantiele belangengemeenschap worden driften op ijs gezet. Thuis, bij moeder de vrouw, kan er al eens een klap vallen, maar niet als de camera draait. Dan nemen andere instincten het over: imago, vertrouwen (van de investeerders), bancaire slijmsporen, eer van de salons, opsmuk ter attentie van de zender, chic. Ja, ook in Heerenveen en Tilburg. Doe daar nog het vernislaagje UEFA-romantiek bovenop en de cirkel van souvereiniteit is gesloten: vouw in broek en bek.

De mascotte van dit ijle fatsoen is Dirk Kuijt. Prachtige voetballer, lieve jongen, pretentieloze volksheld, maar dat hij van Feyenoord een vaderhuis maakt dat hem geld mag kosten, is mij iets te kostschoolachtig. En dus verdacht. Dirk wou niet meer naar het buitenland. Als het er ooit van komt, zal hij Feyenoord verlaten als modelprof. Door de grote poort. ,,Dat verdient deze club.'' Je zult het de rechts-populisten van Leefbaar Rotterdam niet horen zeggen. Senator Dirk Kuijt.

Gras is pluche geworden, plastic kuipstoeltjes hebben de pretentie van Le Corbusier. Good feeling op niveau, en dat vooral voor de omstanders. De doodschop die Ronald Koeman in gedachten had, kan niet meer. Een zonnebril op het middenveld? Natuurlijk niet. Daar willen de dames van de Raad van Bestuur, over hun eigen getatoeëerde zonnebril heen, niet naar kijken. In de etalage van de bv sport mag niets tegen de haren van de gemiddelde consument in strijken. Ook geen virusje van griep, malaria en woede.

Roelant Oltmans is een held.