Hedge funds zetten hoog in

De obligatie- en aandelenmarkten hadden vorig jaar betere rendementen dan hedge funds. Om winst te maken nemen die nu meer risico.

De snelle groei van de hedge fund-sector is de laatste jaren op steeds meer kritiek gestuit. Sommige analisten, die ervan uitgaan dat hedge funds hun huidige vooraanstaande positie zullen weten te behouden, roepen op tot zwaardere regels voor deze private beleggingsmaatschappijen. Die veronderstelling berust op een twijfelachtige basis. De bloei van de hedge fund-sector was het gevolg van een reeks tijdelijke omstandigheden, met name het leeglopen van de zeepbel op de aandelenbeurzen en de daaropvolgende periode van zeer lage rentestanden. Onder normalere marktomstandigheden zal het hedge fund-bestuurders moeite kosten hun buitensporige tarieven te rechtvaardigen en zullen teleurgestelde beleggers beginnen hun geld terug te halen. Nog meer regulering is onnodig: de krachten van de vrije markt zullen de bedrijfstak tot inkrimpen dwingen.

Hoewel hedge funds zonder twijfel de meest ervaren beleggers naar zich toe trekken, was het in de periode onmiddellijk ná de zeepbel niet moeilijk behoorlijke resultaten te boeken. ,,Nog nooit hebben zó veel mensen met zó weinig talent zó veel geld verdiend'', aldus Charles Munger, de vice-voorzitter van participatiemaatschappij Berkshire Hathaway. Maar de goede tijden zijn voorbij voor de hedge funds. Vandaag de dag kent de aandelenmarkt niet zo veel ondoelmatigheden meer waarvan geprofiteerd kan worden. Ook hadden veel hedge funds zich begeven in de zogenoemde `carry trade': zij leenden tegen een lage rente op de kortetermijnkredietmarkten en belegden dat geld in hoogrenderende effecten met een langere looptijd. De hedge funds profiteerden niet alleen van het verschil tussen de korte- en langetermijnrente, maar ook van het economische herstel dat werd teweeggebracht door een verlaging van de risicopremies. Als gevolg daarvan steeg de waarde van de riskantere effecten waarin veel hedge funds hadden belegd enorm. Maar de `carry trade' wordt minder winstgevend. Sinds de Fed (de Federal Reserve, het federale stelsel van Amerikaanse centrale banken) de teugels begon aan te halen, is het verschil tussen de korte- en de langetermijnrente steeds kleiner geworden.

Verder zijn de risicopremies voor de schuld van ontwikkelingslanden en zogenoemde `junk bonds' (hoogrenderende obligaties) heel mager en deze markten zullen waarschijnlijk weinig kapitaalwinst meer opleveren. Hedge funds komen meestal tot bloei als de kapitaalmarkten turbulent zijn, maar het afgelopen jaar is de wisselvalligheid van de aandelenmarkt ongewoon laag geweest. De hedge funds hebben het moeilijk: vorig jaar leverden zowel de obligatie- als de aandelenmarkten betere rendementen op. Dit jaar konden de hedge funds nauwelijks tippen aan de rendementen van de geldmarktfondsen. Om onder deze ellendige omstandigheden de winst op te voeren, lijken hedge funds op verschillende manieren meer risico's te nemen.

In de eerste plaats verhogen hedge funds naar verluidt de inzet in de `carry trade'. Volgens Bianco Research LLC bereikte de kredietverlening op de zogenoemde `reverse repurchase'-markt, waar hedge funds en andere financiële spelers geld lenen door hun obligatiebezit te verpanden, in juni dit jaar een recordniveau.

In de tweede plaats verlaten hedge funds zich op steeds ingewikkelder handelsstrategieën. Zij zijn grote spelers in de snelgroeiende wereld van kredietderivaten, zoals `credit-default swaps' en gecollateraliseerde schulden. De risico's van deze aanpak kwamen afgelopen voorjaar aan het licht, toen diverse hedge funds hun vingers brandden aan de handel in `credit-default swaps' die niet presteerden zoals hun gecomputeriseerde handelsmodellen hadden voorspeld.

In de derde plaats hebben de hedge funds een aantal nieuwe gebieden aangeboord die geen liquiditeit kennen en ondoorzichtig zijn. Tot deze activiteiten behoren noodkredieten aan bedrijven, herverzekeringen en verzekeringen tegen natuurrampen, de financiering van vliegtuigen, fusies en overnames, het opkopen van bedrijven met geleend geld en zelfs de aankoop van levensverzekeringspolissen van rijke ouderen. Gevestigde bedrijven in deze sectoren hebben twijfels geuit over de bekwaamheid van hedge funds op deze terreinen. Investeerder Henry Kravis heeft gewaarschuwd dat hedge fund-managers de noodzakelijke expertise missen om waarde te creëren bij bedrijfsovernames. Eén analist veronderstelt dat de orders van hedge funds voor nieuwe vliegtuigen leiden tot een zeepbel in de luchtvaartindustrie. In de nasleep van de beurszeepbel speelden hedge funds een nuttige rol door de kapitaalmarkten weer doelmatiger te laten functioneren. Maar de bedrijfstak lijkt uit zijn voegen te zijn gegroeid. Hoewel de bezittingen van hedge funds wereldwijd naar schatting slechts 5 procent van de bezittingen van beleggingsfondsen voor hun rekening nemen, tekenen ze voor ruwweg de helft van de handel aan de beurzen van New York en Londen. Op terreinen als converteerbare obligaties zijn hedge funds zelfs nog overheersender. De hedge fund-sector is steeds meer verwikkeld in een `zero-sum game', waarbij het verlies van de een de winst van de ander is, minus de kosten van de transactie.

De hang naar hyperactief handelen is goed nieuws voor de zakenbanken, die vorig jaar naar schatting 25 miljard dollar (20 miljard euro) verdienden aan de hedge funds. Maar het is slecht nieuws voor de beleggers die zo'n 45 miljard dollar neertelden aan vergoedingen voor hedge fund-managers. Bovendien is er nog een tweede reeks vergoedingen voor de adviseurs die de portefeuilles van de hedge funds beheren. Met andere woorden: de jaarlijkse kosten van het beheer van de hedge fund-bezittingen bedragen meer dan 7 procent van de totaalwaarde van 1 biljoen dollar. Deze som overtreft het langetermijnrendement van de aandelenmarkt en is zo hoog dat hedge funds beleggers over het algemeen zullen teleurstellen. A.W. Jones, die in de jaren vijftig het eerste hedge fund oprichtte, zei in 1977 tegen het blad Institutional Investor dat ,,hedge funds geen fantastische toekomst tegemoet gaan''. Zoals bij veel beleggers was er op de timing van Jones wel wat aan te merken, maar zijn boodschap sloeg de spijker op zijn kop.

Vertaling Menno Grootveld

    • Edward Chancellor