`We vragen ons af: waar blijft de regering?'

In de VS groeit de kritiek op de manier waarop de regering-Bush heeft gereageerd op de ramp na de orkaan Katrina. Waar is Bush' leiderschap?

Natuurlijk begrijpt president George Bush ook wel dat de mensen in het door de orkaan Katrina getroffen gebied ,,liever gisteren'' al hulp hadden gekregen. Natuurlijk ,,is er frustratie'', zei Bush gisteren in een interview in het programma Good Morning America van tv-zender ABC. ,,Ik begrijp de bezorgdheid van de mensen in het gebied'', aldus de president. ,,Maar ik wil dat de mensen weten dat hulp onderweg is.''

De kritiek op het beleid van de federale regering neemt toe. Waar was de president toen New Orleans wegzonk in het water en in de anarchie? Waarom keerde hij pas woensdag terug van de vakantie op zijn ranch in Texas? En niet al op dinsdag, toen de omvang van het drama in de zuidelijke staten Louisiana, Mississippi en Alabama duidelijk werd?

,,Ik hoop dat mensen geen politieke spelletjes gaan spelen'', zei Bush. ,,Dit is een natuurramp, met een omvang die we waarschijnlijk niet eerder hebben meegemaakt, en een nationale noodtoestand. Wat we nu nodig hebben is dat we als één natie het probleem oplossen en geen politiek gaan bedrijven. Tijd voor politiek komt er nog genoeg.''

Maar het is de vraag of de president de politiek buiten de deur kan houden. ,,We zien op televisie hoe de verwoesting zich voor onze ogen voltrekt. En al dagen vragen we ons af: waar is de federale regering'', zei de Democratische senator Frank Lautenberg gisteren. ,,We hadden maandag al een grote hoeveelheid hulpverleners en hulpgoederen in het gebied moeten hebben.''

Eerder schreef The New York Times dat Bush' toespraak na de ramp ,,een van de slechtste'' was die hij ooit heeft gehouden. Een conservatieve krant in New Hampshire vroeg zich af waar het ,,koele, zelfverzekerde en intuïtieve leiderschap'' is gebleven dat Bush liet zien na de aanslagen in 2001. Verschillende commentatoren wijzen op de trage reactie van de regering. ,,Als de Verenigde Staten door een ramp worden getroffen, verwachten Amerikanen dat de regering voluit gaat'', aldus de Los Angeles Times. ,,Maar dat is niet gebeurd.''

Iedereen vraagt zich af hoe dat komt. Er wordt beschuldigend gewezen naar Irak. De regering is zo druk met het onder controle krijgen van de situatie daar, dat er geen tijd overblijft voor binnenlandse problemen. Door de grote legermacht in Bagdad zijn er onvoldoende hulpverleners in New Orleans, luidt de kritiek.

Bovendien is ook in het binnenland de aandacht volledig gericht op `Homeland Security' – lees: terreurbestrijding – waardoor de regering andere risico's uit het oog is verloren. Rampenplannen hebben geen hoge prioriteit, op verzwaring van de zeewering in de Golf van Mexico is fors bezuinigd. Vorig jaar nog wees senator Mary Landrieu van Louisiana op de noodzaak om meer geld aan dijkverzwaring te besteden. ,,Het is vreselijk om te moeten zeggen'', zei Landrieu toen. ,,Maar er moeten kennelijk eerst honderdduizenden mensen omkomen voor dit land wakker wordt en beseft dat er te weinig geïnvesteerd wordt.''

Volgens sommigen heeft de regering geen oog voor het gebied omdat er vooral zwarten wonen. De zwarte, Democratische dominee Jesse Jackson zei gisteren in een gesprek met lokale autoriteiten in Louisiana dat de indruk bestaat dat Bush de steden de rug heeft toegekeerd omdat er bij de laatste verkiezingen weinig steun voor hem was. ,,Veel zwarten hebben het gevoel dat hun ras, hun status en hun stemgedrag een factor zijn geweest bij de reactie van deze regering'', aldus Jackson. ,,Er zijn veel armen in het gebied die geen enkele uitweg zien.''

De populariteit van de president is al op een dieptepunt. ,,Als de situatie in Irak niet verbetert en de orkaan leidt tot een economische terugslag, moeten Republikeinse politici zich zorgen gaan maken'', zei Dan Schnur, pr-adviseur van de Republikeinen, tegen persbureau Reuters. Volgens opiniepeiler John Zogby is dit ,,de ultieme test van Bush' leiderschap''. Terugvliegend van zijn vakantieadres naar Washington kwam Bush over het rampgebied. Het wordt tijd voor grotere gebaren, meent Zogby. ,,De president zal veel meer moeten doen dan één zo'n vlucht van 25 minuten.''

    • Paul Luttikhuis