Van Gogh groeide onder Leighton

De Brit John Leighton was 38 jaar toen hij op 1 maart 1997 de overstap maakte van de Londense National Gallery, waar hij conservator negentiende-eeuwse schilderkunst was, naar het Van Gogh Museum in Amsterdam. Hier volgde hij Ronald de Leeuw op als directeur. Bij zijn aanstelling was er enige commotie over het feit dat de Raad van Toezicht van het Van Gogh Museum een buitenlander had verkozen boven de Nederlandse kandidaten voor deze functie. Volgens de Raad beschikte John Leighton echter over een bredere ervaring en combineerde hij kunsthistorische kennis met ervaring in het organiseren van tentoonstellingen en fondsenwerving.

Kort na zijn aantreden kreeg Leighton te maken met een ingrijpende uitbreiding en renovatie waarvoor het Van Gogh Museum zeven maanden dicht moest. In 1999 werd op het Museumplein, pal achter het gebouw van Rietveld, de nieuwe vleugel van het museum geopend, ontworpen door de Japanse architect Kisho Kurokawa.

Sindsdien verdubbelden de bezoekcijfers van het Van Gogh Museum ten opzichte van de jaren daarvoor. Met een gemiddelde van jaarlijks 1,3 miljoen bezoekers is het Van Gogh nu zelfs het best bezochte museum van Nederland.

Niet alleen de schitterende collectie van het Van Gogh Museum en de internationale uitstraling daarvan lokten Leighton naar Nederland. Volgens hem is het Nederlandse kunstpubliek avontuurlijker dan het Engelse en hij hoopte dan ook in Amsterdam een gedurfder expositiebeleid te kunnen voeren. Evenals zijn voorganger De Leeuw beperkte Leighton zich bij de tentoonstellingen in het museum niet tot het werk van Vincent van Gogh, maar probeerde hij dit te plaatsen in een breder kader van 19de-eeuwse kunst. John Leighton is ook geen Van Gogh-expert, zijn specialisatie is ruimer en bestrijkt de 19de-eeuwse schilderkunst.

John Leighton heeft van het begin af aan gestreefd naar een nauwere samenwerking tussen de kunstinstellingen aan het Museumplein, niet alleen door de collecties van de drie musea, het Van Gogh, Rijks en Stedelijk, beter op elkaar af te stemmen, maar bijvoorbeeld ook door een nauwere samenwerking met het Concertgebouw. Hij hoopte dat het Museumplein zich hierdoor zou ontwikkelen tot `het culturele hart van Nederland'. Dit ideaal werd gefnuikt doordat zowel het Stedelijk als het Rijksmuseum voor renovaties dicht gingen.

Leighton, die in het Ierse Belfast werd geboren als zoon van een architect, studeerde kunstgeschiedenis aan het Edinburgh College of Art. Hij begon zijn carrière ook in Edinburgh, ondermeer als conservator bij de Schotse National Gallery. Als directeur komt hij daar nu terug op bekend terrein.