`Slaan is soms geoorloofd'

Marokkanen moeten meer open zijn over huiselijk geweld. Dat bepleit het Samenwerkingsverband van Marokkanen en Tunesiërs.

Gedwongen seks binnen het huwelijk, incest, psychisch geweld en het verbod op de `corrigerende tik' van opvoeders – het zijn zaken waar de meeste Marokkanen in Nederland (circa 300.000) niet over willen praten. Dat heeft Naida Mouaddab van het Samenwerkingsverband van Marokkanen en Tunesiërs (SMT) de afgelopen ander half jaar ervaren. In het kader van het project `Praten doet geen pijn' organiseerde ze bijeenkomsten in het land om alle facetten van huiselijk geweld in de Marokkaanse gemeenschap bespreekbaar te maken. Gistermiddag werd het project afgesloten met de vraag aan minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie, VVD) om geld beschikbaar te stellen voor een nieuwe discussieronde.

Mouaddab: ,,Het was niet moeilijk om te praten over fysieke mishandeling. Dat kan rekenen op een algemeen nee.'' Maar zo gauw het over verbaal geweld ging, uitschelden, vernederen en intimideren van mensen, bleek menige Marokkaan dat nauwelijks als een probleem te ervaren. Het hoort volgens haar bij het idee dat ouders en kinderen over de opvoeding hebben. Slaan en schelden zijn tot op zekere hoogte geoorloofd. Ronduit moeilijk viel er aldus de beleidsmedewerker van SMT te praten over incest en gedwongen seks binnen het huwelijk. ,,Dat dat ook als huiselijk geweld kan worden aangemerkt werd hier en daar wel onderkend. Maar je hebt het er niet over, laat staan in het openbaar.''

In blijf-van-mijn-lijfhuizen zitten steeds meer allochtone vrouwen. Huiselijk geweld moet onder Marokkanen vaak voorkomen?

,,Uit onderzoek onder Marokkanen, Turken, Surinamers en Antillianen in 2002, in opdracht van Justitie, blijkt dat onder hen een op de vier slachtoffer is van huiselijk geweld. Uit eenzelfde onderzoek in 1977 onder autochtonen bleek dat veertig procent van de Nederlanders te maken heeft met geweld in de thuissfeer. Die uitkomst stond ter discussie omdat er een te brede defnitie van huiselijk zou zijn gehanteerd. Onder allochtonen zou er juist weer sprake zijn van onderrapportage als gevolg van het taboe op huiselijk geweld en het feit dat allochtonen geweld anders definiëren dan autochtonen. Maar dat het een probleem is dat bestreden moet worden was voor ons wel duidelijk.''

Wat zijn voor u de belangrijkste uitkomsten van `Praten doet geen pijn'?

,,Dat er wel degelijk behoefte is aan discussie onder Marokkanen over dit onderwerp. Marokkaanse mannen en vrouwen zijn niet gewend om over dit soort zaken met elkaar te praten. Ze praten sowieso weinig met elkaar. Maar als dat gebeurt, wordt dat als bijzonder waardevol ervaren. Ook praat de eerste generatie Marokkanen niet met de tweede generatie. Ik heb de indruk dat dat een deel van de oorzaak is waarom sommige allochtonen van de tweede generatie kiezen voor de radicale islam. In plaats van een beroep te doen op de kennis van hun ouders shoppen ze voor vragen over de islam op internet. Bij onze discussies zag je die dialoog wel ontstaan.''

In hoeverre staat het traditionele beeld dat veel Marokkanen nog van de vrouw hebben, het doorbreken van de taboes in de weg?

,,Marokkaanse vrouwen die meer vrijheid claimen, gaan veelal studeren. Dat wordt algemeen geaccepteerd. Maar dat geeft ze nog steeds niet het recht vriendjes te hebben, laat thuis te komen en uit te gaan. Dan zijn ze al snel een hoer. Een Marokkaans meisje moet zich voor de buitenwereld eerbaar gedragen. Ouders, maar ook het meisje zelf, is er veel aangelegen om niet het onderwerp van vaak kwaadaardige roddel te worden in de gemeenschap. Dat houdt vrouwen op hun traditionele plaats.

,,Wij hebben imams gevraagd om zich in de discussie te mengen. Zij kunnen duidelijk maken dat je zelf keuzes moet maken. Dat een van de belangrijkste waarden van de islam naastenliefde is. En dat de weg van de liefde tegenovergesteld is aan de weg van haat, geweld en onderdrukking.''