Eine Katastrophe!

Vreemde talen zijn lastig, en zeker Duits. Merel van 17 ziet enorm op tegen een verblijf bij een Duits gastgezin. Een lepel, dat is toch `ein Lüfel'?

Duits en Frans moeten weer op de kaart! Steeds minder scholieren kiezen deze talen. En dat is geen goede zaak, want in het Europa van morgen is communicatie het toverwoord. En alleen Engels als voertaal is echt te mager, oordeelden reeds eerder de Europese regeringsleiders.

Hoe het tij te keren? Wel, in een eerste poging het imago van Frans en Duits op te poetsen lanceerde minister Van der Hoeven (Onderwijs) eerder dit jaar een actieplan dat inhoudt: extra lesuren én doceren in het Frans of Duits, bijvoorbeeld geschiedenis. Mooi zo! De vraag is echter of met het kiezen van die extra vreemde taal de communicatie daadwerkelijk gegarandeerd is. Niet noodzakelijkerwijs, geloof ik, getuige het volgende huiselijk tafereel.

Dochter Merel – 5 vwo – kóós Duits, waarvoor hulde. Maar nu meldde ze sombertjes dat het een regelrechte ramp ging worden, dat aanstaande verblijf in een Duits gastgezin. En lusteloos prikte ze met haar vork in de broccoli. Het betrof een uitwisselingsprogramma van school en normaal gesproken staat ze – ín voor zo'n beetje alles gelijk enthousiast in de startblokken. Dus keken we haar verwonderd aan.

,,Jaah'', zuchtte ze, ,,ik kan toch niet communiceren in het Duits!! En als ik niet kan communiceren met mensen, ben ik nergens!''

Kom kom, zeiden wij, Duits 1 én 2 in het profiel en dan die taal helemaal niet kunnen? En die zesenhalf dan laatst voor dat mondeling? En bijna een zeven op het rapport! Ik refereerde ook aan de Duitse film Good bye Lenin, die ze pas geleden 's avonds op school zag. Zonder Nederlandse ondertiteling welteverstaan (en ze vond 'm leuk!). Bovendien lag Die verlorene Ehre der Katharina Blum van Heinrich Böll op haar nachtkastje, ook dat nog.

Toch zei ze koppig: ,,Ik kan geen Duits.''

Mij werd die taal met de paplepel ingegoten. Opgroeiend in het stenen tijdperk van de televisie was het aanbod aan zenders overzichtelijk: daar waren Nederland 1 en 2. Maar doordat we in de grensstreek woonden, kwamen in onze huiskamer ook veelvuldig de twee Duitse netten voorbij. Dan wil je zo'n taal wel leren.

Merel groeide op in dezelfde contreien, maar wortelt in een ander tijdperk. Dat van MTV en TMF, en alle mogelijke (zeg maar: onmogelijke) Engelse en Amerikaanse soaps die in groten getale de ether in geslingerd worden. Nee, over haar Engels geen klagen.

Maar het was nu eenmaal een Duits gastgezin dat wachtte. Een kleine test. En ik tikte tegen haar vork, want stel je voor, ze zit in dat gezin aan tafel zonder bestek. ,,Vertaal eens, een vork'', zei ik.

Ze dacht diep na en antwoordde toen: ,,Ein Fork.'' Jammer, de correcte vertaling luidt eine Gabel.

,,En een mes, wat is een mes?'' vroeg ik.

Aarzelend nu: ,,Ein eh.. Mesj?'' Helaas, nee. ,,Nou'', zei ik nog immer vrolijk, ,,een lepel dan maar.'' Dat vertaalde Merel met ,,eine Bedel''. ,,Nee nee'', herstelde ze snel, ,,ik bedoel ein Lüfel.''

Wel heiliger Strohsack! Fork, Mesj, Bedel en Lüfel. Wat je ervan kon zeggen, was dat het Duits klonk. Ja, het had warempel Duits kúnnen zijn.

,,Dit bedoel ik nou, ik zei het toch'', kreunde ze, ,,ik kan die taal niet!'' En die logeerpartij werd gewoonweg ,,a disaster'', zou je echt meemaken.

,,Eine Katastrophe'', vertaalde ik bereidwillig.

,,Whatever'', zei ze moedeloos en nam met haar Lüfel een hapje van de chocolademousse.

Hoe dat dan moest gaan in het Europa van morgen, vroeg ik nog.

,,Nou mam, gewoon Engels praten hoor.'' En of ik niet van die idiote vragen wilde stellen.