Eén enkeltje, met zitplaatstoeslag

Over drie weken begint de herfst en de Nederlandse Spoorwegen zijn daar helemaal klaar voor. Herfstbladeren zorgden in het verleden voor slippende treinen waardoor de wielen vierkant werden. Maar veel treinen hebben remsystemen gekregen die slippen voorkomen. En met nieuwe kuilwielenbanken is NS in staat vierkante wielen makkelijker te repareren.

Het gaat de vervoersorganisatie op veel baanvakken voor de wind, zo blijkt uit de gisteren gepubliceerde halfjaarcijfers. Het bedrijfsresultaat is meer dan verdubbeld, het eigen vermogen groeit naar 3,7 miljard euro, de dienstverlening is volgens de NS verbeterd, de klant is tevreden en er worden meer reizigerskilometers geleverd. De NS investeert ook weer in materieel. Voor een bedrag van 248 miljoen euro zijn 35 fonkelnieuwe Sprinters onderweg. U weet wel, die spoorbussen zonder vering die bij ieder perron stoppen.

Ook in de cijfers van gisteren weten de Nederlandse Spoorwegen van stoptreinen Sprinters te maken. Klanten waren aan het eind van het tweede kwartaal beter te spreken over NS dan een jaar geleden. Maar vergeleken met het eerste kwartaal blijkt de reiziger somberder geworden. Terwijl de treinen in het tweede kwartaal minder op tijd reden dan een jaar geleden, gaf de klant een hoger rapportcijfer als het om tijdigheid ging.

Bij de Spoorwegen telt het beeld en dat is begrijpelijk. In de vervoersconcessie is de perceptie van de klant minstens zo belangrijk als de feiten. De NS wordt door de minister van Verkeer & Waterstaat afgerekend op het oordeel van reizigers over onder meer reinheid, het aantal zitplaatsen en de zichtbaarheid van de conducteur.

Maar op feitelijke informatieverstrekking scoort NS laag. De voorbeelden liggen op straat: een NS-woordvoerder noemt de doelstelling van het maximum aantal uit te vallen treinen ,,geheim'', maar bij Verkeer & Waterstaat staat het plafond van 1,5 procent – bewust ruim gekozen door de NS – gewoon op de website.

In het tweede kwartaal liet 2,7 procent van de treinen verstek gaan, een dieptepunt. Gecorrigeerd voor de staking bij de spoorwegbeheerders van ProRail kwam het percentage uit op 1,6 – ook nog te veel.

Maar half lege glazen zijn net zo goed half vol. ,,Zonder de drie weken met grote storingen zou de punctualiteit in het eerste half jaar zijn doorgestegen tot boven het maximum van vorig jaar'', weten ze bij de NS. Hoe zou het met de files in Nederland zijn als gecorrigeerd wordt voor alle aanrijdingen en andere incidenten? NS mag tot in lengte van dagen in handen van de staat blijven, commercieel hoeven ze weinig meer te leren.