Druk op Turkije in kwestie-Cyprus

De Europese Unie vergroot de druk op Turkije om over te gaan tot normalisering van de betrekkingen met Cyprus. Blijft Turkije zich halsstarrig opstellen, dan zullen de onderhandelingen over toetreding tot de Unie worden opgeschort. Dit hebben de ministers van Buitenlandse Zaken van de Unie gisteren besloten op de eerste dag van hun tweedaagse informele ontmoeting in het Britse Newport.

De Europese Unie wil in de praktijk toetsen of Turkije zich houdt aan het douaneverdag dat onlangs is uitgebreid met de tien nieuwe leden van de Unie, waaronder Cyprus. Volgens de Unie betekent dit onder andere dat schepen die onder Cyprische vlag varen in Turkse havens moeten kunnen afmeren. Turkije weigert dit tot nu toe en zegt dat dit geen onderdeel is van het douaneverdrag.

De ministers van Buitenlandse Zaken zien het niet toelaten van schepen daarentegen als een schending. Zij gaan er vooralsnog wel vanuit dat de onderhandelingen met Turkije over lidmaatschap als afgesproken op 3 oktober beginnen. Maar zodra een schip uit Cyprus wordt geweigerd, kunnen die besprekingen, waar het telkens gaat om het in overeenstemming brengen van de Turkse wetgeving met de Europese, worden opgeschort.

De ministers van Buitenlandse Zaken hebben gisteren besloten tot een extra bijeenkomst op 26 september waarin zij een verklaring zullen vaststellen over onder welke voorwaarden de onderhandelingen kunnen beginnen. Daarin worden de opmerkingen over het in de praktijk brengen van het douaneverdrag verwoord. Een aantal landen, waaronder Frankrijk en Cyprus, wil daarin ook opgenomen zien dat Turkije snel overgaat tot een formele erkenning van Cyprus. Aanvankelijk stelden deze landen dit als voorwaarde om de onderhandelingen te kunnen beginnen. Die houding hebben zij iets versoepeld. Zij willen nu in de verklaring opgenomen zien dat Turkije Cyprus voor een bepaalde datum erkent.

In een reactie zei de Turkse premier Tayyip Erdogan dat van Turkije geen nieuwe consessies te verwachten zijn. ,,Turkije heeft niets meer te geven'', aldus de premier. ,,We hebben alles gedaan in relatie tot de Kopenhagen-criteria.'' Daarin liggen eisen vast met betrekking tot politieke vrijheid in kandidaat-lidstaten van de EU.