Dansende lichtjes

Als een kunstenaar kiest voor natuur en landschappen kan hij of zij eenvoudig iets moois neerzetten: een romantische gloed over de velden, een dramatische zonsondergang. Het vastleggen van natuur sluit ook aan bij een bekend thema, zowel in de fotografie als de schilderkunst.

De in Zweden geboren Ann Pettersson (1965) geeft een heel eigen draai aan dit thema. Ze fotografeert boomtoppen, laaghangende wolken en landschappen. Launch (2005) laat een donker landschap zien. Als je goed speurt, zie je een menselijke gestalte tegen een rij van bomen op de achtergrond. Op een verrassende wijze speelt een computer een rol. Centraal in het donker schijnt een beeldscherm je tegemoet, de enige lichtbron in de verre omtrek. Hier dringt zich een vergelijking op met de schilderkunst: de barokschilder Caravaggio is bekend van het schilderen van lichtbronnen in de voorstelling op het doek, die hun omgeving spectaculair uitlichten. Het oplichtende computerscherm trekt de aandacht zoals een lamp muggen aantrekt. Het levert een foto op die de verbeelding weet te prikkelen.

Haar werk draait sterk om die verbeelding. Fade (2005) laat een boomtop zien die majestueus boven je lijkt uit te torenen. Ze heeft de top een aantal keer gefotografeerd, door met verschillende belichtingstijden een en hetzelfde negatief te belichten. Hierdoor lijkt de beweging van de boom in één beeld gecomprimeerd. De werkwijze getuigt van een geconcentreerde blik, maar ook van Petterssons ambachtelijke omgang met de fotografie. Je hoeft geen digitale nabewerkingen of photofucks te verwachten. Wat Pettersson componeert doet ze met het negatief zelf, zoals te zien op Crossing Waters uit 2003. Een lantaarnpaal wordt omringd door speels dansende rode lichtjes. Die lichtjes komen van elders, maar Pettersson heeft ze gevangen door één negatief enkele keren te belichten.

Licht is ook belangrijk in de landschapsfoto's Prague Venues II en III (2004), waarbij de camera laag de bosgrond aftast. De schemering lijkt aangebroken - het meest geschikte moment van de dag voor geheimzinnige gebeurtenissen. Dit werk ligt dichtbij de foto's en video's van de Zwitserse contemporaine kunstenaar Emanuelle Antille. Bij Antille speelt natuur een belangrijke rol, als decor van de fictieve belevenissen van diverse personages. Antilles natuur ademt een onbestemde dreiging en vervreemding.

Petterssons werk sluit aan bij diverse kunstenaars uit verleden en heden, maar toch laat ze in haar werk een overtuigende eigenheid zien, een diepe concentratie waarmee ze een voorstelling bepaalt en vastlegt. Door een eigentijds object als een lantaarnpaal of een computerscherm als onderwerp te nemen, ontstaat een eigenwijs en onverwacht werk. Ze wil niet alleen maar behagen door mooie plaatjes af te leveren: Pettersson zet intrigerende en afgewogen beelden neer.

Ann Pettersson, t/m 18/9 in Galerie Rob de Vries, Spaarnwouderstraat 47, Haarlem. Open do-za 13-17u.zo 14-17 u. www.galerierobdevries.nl.