Compensatie gemeenten na einde ozb

Het kabinet sust een dreigende opstand van de gemeenten tegen de afschaffing van een deel van de onroerendezaakbelasting door extra geld beschikbaar te stellen.

Minister Zalm (Financiën, VVD) heeft zijn collega Remkes (Binnenlandse zaken, VVD) 85 miljoen euro extra toegezegd om volgend jaar aan het gemeentefonds toe te voegen. Eerder was al 977 miljoen gereserveerd om de gemeenten te compenseren voor de afschaffing van het gebruikersdeel van de ozb per 1 januari 2006. Met het verhoogde bedrag worden de gemeenten volledig voor de gederfde inkomsten gecompenseerd. Het kabinet schaft het gebruikersdeel van de ozb af, als lastenverlichting voor alle burgers bij de invoering van het nieuwe ziektekostenstelsel. De afschaffing is een stokpaardje van Zalm en, hoewel opgenomen in het regeerakkoord, niet populair in de coalitiefracties omdat invloedrijke gemeentelijke politici zich er fel tegen hebben verzet. Vorig jaar werd de aangekondigde afschaffing met een jaar uitgesteld.

Kamerlid De Pater-Van der Meer (CDA) noemt het,,prachtig'' dat het kabinet extra geld beschikbaar stelt. Maar ze zegt wel dat de CDA-fractie zekerheid wil hebben dat ,,geen enkele gemeente er op achteruit mag gaan''.

Binnen de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de koepelorganisatie van de gemeenten, is strijd uitgebroken over de verdeling van de compensatie. De hoogte van de ozb-heffingen verschilt per gemeente. Er is een verdeelsleutel afgesproken waarbij alle gemeenten een gemiddeld bedrag ter compensatie ontvangen uit het gemeentefonds, dat door de VNG wordt beheerd. `Dure' gemeenten met ozb-tarief dat hoger is dan gemiddeld vinden dat ze de dupe van deze regeling zijn en hebben krachtig geprotesteerd. Gemeenten met een laag ozb-tarief hebben een meevaller bij de compensatie.

De ozb staat bekend als de `melkkoe' van de gemeenten. Het kabinet had aanvankelijk aangekondigd om de compensatie te baseren op het niveau van de gemeentelijke ozb-inkomsten in 2002. Vooruitlopend op de afschaffing van het gebruikersdeel hebben sindsdien sommige gemeenten hun tarieven verhoogd in de hoop meer compensatie te zullen ontvangen. In andere gemeenten was sprake van een verhoging van de ozb om de lokale begroting dekkend te maken. Zij beklaagden zich dat ze in problemen zouden komen als het kabinet geen ruimere compensatie zou geven. Gemeenten die de ozb de afgelopen jaren niet hebben verhoogd – of zelfs verlaagd – voelden zich benadeeld omdat ze voor hun financiële soberheid gestraft zouden worden met minder compensatie. Daarom deze toezegging van Remkes.