`We vrezen hier geen onderzeeboten'

Venetië heeft zich gewapend tegen terrorisme. In zijn film over McCarthy waarschuwt George Clooney tegen een overtrokken vijandbeeld.

Fellini had deze optocht kunnen ensceneren. De circusjongens, de overvolle meisjes die met danssprongen over de Venetiaanse boulevard rennen, de politieagenten die met helm en schild en getrokken wapenstok op een holletje voor hen uit rennen, precies snel genoeg om nog de schijn van gezag op te houden, en dat allemaal op een schettersamba die uit de luidsprekers van een middeleeuwse autobus komt. Vuurpijlen schieten de hemel in, de circusjongens laten hun plastic bazuinen schallen.

Het leek wel de openingsceremonie van het filmfestival van Venetië, gisteravond, ook al doordat festivaldirecteur Marco Müller even verderop stond in zijn zwarte smoking. Maar deze stoet kwam de opening juist verstoren. Ze protesteerden tegen de oorlog in Irak, het kapitalisme in het algemeen en dit `bal voor miljardairs' in het bijzonder. Na kort overleg met een beveiligingsbeambte bedankte de woordvoerder voor de aandacht, reisde de bus terug naar het stuk Lido-strand dat de antiglobalisten hebben gekraakt en richtten de paparazzi in hun slechtzittende pakken hun camera's weer op de rode loper en de eregasten die naar Seven Swords kwamen kijken.

Er schuilt een zekere ironie in het feit dat het festival is geopend met een Chinese film vol geweldsexplosies in glansfotografie, want voor de 62ste editie is het terrein omgebouwd tot een fort met voor Venetië ongekende veiligheidsmaatregelen, detectiepoortjes, politie en bewakers. Italië rekent zichzelf als trouwe bondgenoot van Amerika in Irak tot de doelgroep van moslimterroristen. ,,Het is maar goed dat de Middellandse zee hier zo ondiep is'', zei directeur Müller gisteren. ,,Dan hoeven we niet bang te zijn voor onderzeeboten.''

Müller sprak op zijn persconferentie tegen dat hij de rijke Amerikaanse industrie (13 films in de diverse competities) heeft bevoordeeld. Die kritiek komt volgens hem vooral van jaloerse filmers en producenten. Hij heeft, zegt hij, zes à zeven Nederlandse films bekeken voor dit jaar, en ze allemaal afgewezen. Niet goed genoeg.

Dus keken we 's avonds naar de tweede speelfilm van de Amerikaanse regisseur George Clooney. Als de antiglobalisten in de zaal hadden gemogen, waren ze vast tevreden geweest. Good Night, and Good Luck is misschien geen anti-oorlogsfilm, maar een statement móet je er wel in zien. Steracteur (ER, Oceans 11 en 12) en kersverse casino-eigenaar Clooney vertelt in uiterst fraai gestileerde zwart/wit/grijs beelden het waargebeurde verhaal van een groepje dappere tv-journalisten van zender CBS, dat in de jaren vijftig de strijd aanbond met senator Jo McCarthy die overal communisten zag en najoeg. Onder leiding van de fijnbesnaarde presentator Ed Murrow (David Strathairn, die steeds meer als Ben Kingsley gaat acteren) wordt het nieuwsprogramma See it now een wekelijks tegengif tegen de redeloze angst die McCarthy onder de bevolking brengt. ,,The terror is here in the house'', zegt de omroepbaas. En dat is volgens Clooney – zoon van een anchor man – ook de boodschap voor de Amerikanen van nu.

De fijnste film die gisteren werd vertoond kwam uit Rusland, in de Orizzonti-competitie voor jonge filmers: Pervye na lune (Het eerst op de maan) van regisseur Aleksej Fedortsjenko. Een burleske in de vorm van een documentaire over een geheim Russisch raketproject uit de jaren dertig. Met dwergen in een circusorkest, een dronken varken en een aap in Jezusgedaante nadert de film soms de rand van de flauwiteit, maar de 39-jarige regisseur blijft steeds aan de goede kant. De precisie waarmee hij zijn zoektocht naar de mislukte missie van de SU2 vormgeeft, de namen, de documenten, de oude foto's en archiefbeelden die hij daarvoor gebruikt, houden de film strak.

    • Bas Blokker