Veerman heeft lef en inzicht

Dat minister Veerman in Brussel pleit voor het behoud van de subsidies is geen kwestie van eigenbelang, maar van lef en inzicht. Sinds ongeveer 1993 zijn er krachten aan het werk die de agrarische bedrijfstak aan de tucht van de markt willen onderwerpen en binnen Brussel en WTO hebben deze krachten veel invloed.

De hele economie is doordrongen van fiscale voordelen en subsidies voor het bedrijfsleven (voor Duitsland onlangs berekend op ca. 300 miljard per jaar) en de boer neemt daar maar een bescheiden plaats in, 45 miljard voor heel Europa. In de bedrijfseconomische theorie kun je alleen op de vrije markt concurreren als je al je productiefactoren kunt beheersen en dus variabiliseren. De glastuinbouw voldoet aan die condities, de volle grondlandbouw, inclusief de melkveehouderij, doet dat niet. Daar zijn dus langetermijnstabilisatoren c.q. garanties nodig, en dus besloot Europa in 1958 tot de CAP, de Gemeenschappelijk Landbouwpolitiek, dankzij welke het is gelukt om een betaalbare voedselproductie te garanderen de belangrijkste historische voorwaarde voor politieke stabiliteit. Zou je dit loslaten, dan legt zelfs de meest moderne boer het loodje, tenzij de consument bereid is 4 tot 8x zoveel te betalen.

Tegen de neoliberale en Amerikaanse WTO pressie in heeft Veerman, deskundige bij uitstek, als eerste zijn nek uitgestoken om de marktideologen buiten de Europese boerendeur te werken, in het volle besef van de gigantische risico's die er kleven aan deze hype. Zijn voorganger Brinkhorst heeft zijn best gedaan om die subsidies aan alle kanten af te breken, en Veerman heeft die ontwikkeling, ook in Brussel, omgebogen. Dankzij hem en de voormalige Eurocommissaris Franz Fischler, ook boer, is er een nieuwe trend ingezet van andersoortige inkomenstoeslagen die geen subsidies meer zijn maar garanties bieden tegen langetermijndestabilisatie en voor instandhouding van landschap en platteland. Fischler ontving daarvoor de Mansholtprijs 2004.

De prijs wordt uitgereikt voor excellente visie en prestaties op het gebied van de duurzame landbouw. Veerman stond hoog op onze lijst.

Wouter van Dieren is jurylid van de Mansholtprijs

    • Wouter van Dieren