Pechtold zet Antillen onder zware druk

Nederland weigert medewerking aan bestuurlijke hervormingen op de Nederlandse Antillen, zolang de staatsschuld van de Antilliaanse overheid niet gesaneerd wordt. Hiermee zet de Nederlandse regering de verhouding met de Antillen op scherp. Minister Pechtold (Koninkrijksrelaties, D66) kondigt deze eis aan in een brief die hij vorige week naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

De Nederlandse eis zou gevolgen kunnen hebben voor het streven van de eilanden Curaçao en Sint Maarten naar een autonome status. De eilanden bepleiten deze status na afschaffing van het Antilliaanse landsbestuur per 2007. Maar volgens Nederland is dat prematuur zolang niet in kaart is gebracht wat daarvan de consequenties zijn.

Het begrotingstekort op de Antillen bedroeg in 2004 6,8 procent van het bruto binnenlands product (bbp), mede daardoor loopt de staatsschuld in 2007 mogelijk op tot 120 procent van het bbp, aldus Pechtold. De Antillen hebben momenteel te maken met lage investeringen en een snel oplopende armoede.

Volgens het kabinet kan er geen sprake zijn van bestuurlijke veranderingen zonder dat er concrete maatregelen zijn getroffen om de overheidsfinanciën en de economie aan te pakken. Nederland stelt hervormingen verder afhankelijk van maatregelen om de integriteit en de slagvaardigheid van het openbaar bestuur op de Antillen te vergroten.

Een Nederlands-Antilliaanse commissie (de commissie-Jesurun) adviseerde eind vorig jaar om Curaçao en Sint Maarten een autonome status binnen het koninkrijk te geven. Parallel aan dat proces moesten de overheidsfinanciën worden gesaneerd en de kwaliteit van het openbaar bestuur verbeterd.

De Leeuwardense burgemeester Geert Dales (VVD), voormalig lid van de commissie-Jesurun, vindt de brief van Pechtold ,,zwaar aangezet''. ,,Onze adviezen waren in nauw overleg met partijen op de Antillen opgesteld. Er was draagvlak over en weer. Als Nederland nu eenzijdig voorwaarden stelt, stagneert het proces. Dan durft geen enkele Antilliaanse politicus met de verkiezingen in het vooruitzicht, zijn nek nog uit te steken. Met als gevolg dat het zoveelste advies over de toekomst van de Antillen in de prullenmand verdwijnt'', zei Dales vanmorgen in een reactie.

De Antilliaanse premier Ys waarschuwt ervoor, dat Nederland de verhoudingen op scherp zet als er voorwaarden gesteld worden aan staatkundige vernieuwingen. ,,Dat zal regelrecht leiden tot een confrontatie met alle eilandgebieden'', aldus Ys gisteren in het Antilliaans Dagblad.

Pechtold stelt in de brief verder dat Nederland de bestrijding van drugscriminaliteit en terrorisme op de Antillen vanuit Den Haag wil aansturen. Bestrijding van grensoverschrijdende drugscriminaliteit en vooral terrorismebestrijding overstijgen volgens Pechtold de competentie van de Antilliaanse regering. Daarom wil de minister die dossiers `naar koninkrijksniveau tillen'.

Nederland maakte in 2001 afspraken met de Antillen over terrorismebestrijding, maar opeenvolgende evaluaties maakten duidelijk dat de Antillen die afspraken niet nakomen.