Nóg een primeur: eerste chimpfossiel

Op dezelfde dag dat in het tijdschrift Nature het genoom van de chimpansee wordt gepubliceerd, meldt dit blad nóg een belangrijke doorbraak rond de chimpansee en de menselijke evolutie. In Kenia, in de beroemde Riftvallei die al zoveel menselijke fossielen opleverde, is nu ook een aantal fossiele tanden van een chimpansee gevonden, van ongeveer 500.000 jaar oud. Terwijl er van de menselijke voorouders van de 6,5 miljoen jaar oude Sahelanthropus tot de 200.000 jaar oude eerste Homo sapiens al duizenden fossielen zijn gevonden, is dit fossiel de eerste die gevonden is van een chimpansee.

En dat niet alleen: in hetzelfde gebied en in dezelfde geologische laag als waarin de Amerikaanse antropologen Sally McBrearty en Nina Jablonski de chimptanden hebben gevonden, zijn al eerder fossielen van Homo (waarschijnlijk Homo erectus cq. Homo ergaster) gevonden. Dat betekent een klap voor sommige theorieën over de menselijke evolutie. Want volgens een vrij algemeen aanvaarde theorie over de menselijke afstamming, is de gescheiden ontwikkeling van de chimpansee en de mens tot stand gekomen door geografische scheiding. De Riftvallei was het domein van de mensachtigen, de chimps bleven er weg. Anders geformuleerd: de chimpansee bleef in het bos, onze voorouders trokken naar de savanne. Nee dus, hier leefden chimpansees en Homo in elkaars nabijheid in een omgeving die werd beheerst door waterrijke bossen. McBrearty en Jablonski verwachten dat nu meer chimpanseefossielen zullen worden gevonden in de Riftvallei hopelijk ook oudere. Deze fossielen zijn immers relatief jong in verhouding tot de scheiding van chimpansee en mens, zes à zeven miljoen jaar geleden.