`Niet Veerman, maar Brussel ons doelwit'

Minister Veerman (Landbouw) moet zich vandaag in de Tweede Kamer verantwoorden over zijn agrarische bedrijven. Maar dat is niet de kern van de zaak, zegt Yannick du Pont van de Evert Vermeerstichting. Dat is 43 miljard euro landbouwsubsidie; 1,26 miljard voor Nederland.

De politieke rel die is uitgebroken over de bedrijfsvoering van minister Veerman (CDA) is Nederland op zijn smalst, zegt Yannick du Pont, medewerker van de aan de PvdA gelieerde Evert Vermeerstichting (EVS), die zich inzet voor ontwikkelingsvraagstukken.

De EVS begon deze zomer een campagne om inzage te krijgen in de namen van alle agrarische bedrijven in Nederland die Europese landbouwsubsidies ontvangen. Daarmee wil de EVS aantonen dat deze subsidies terecht komen bij de rijkste boeren in de rijkste landen en de rijkste regio's van Europa. Op 23 juni is de EVS een WOB-procedure gestart – een verzoek om openbaarmaking van overheidsinformatie op grond van de Wet openbaarheid van bestuur. De gegevens zullen op 21 september – een dag na prinsjesdag – gepubliceerd worden. Vooruitlopend hierop maakte Veerman bekend dat hij voor zijn Franse en Nederlandse landbouwbedrijven in totaal bijna 190.000 euro per jaar aan steun ontvangt.

,,Ons doel is niet om individuele boeren publiekelijk te kijk te zetten, ook Veerman niet'', zegt Du Pont. ,,Wij willen dat er helderheid komt over de jaarlijkse besteding van 43 miljard euro aan Europese landbouwsubsidies, betaald uit belastinggeld. En we willen duidelijk maken dat we als Europese consumenten jaarlijks 50 miljard euro te veel betalen voor onze levensmiddelen omdat de prijzen kunstmatig hoog worden gehouden door producten uit ontwikkelingslanden te weren.''

Uw inzet voor arme boeren in de Derde wereld heeft zich op het Binnenhof verengd tot een politieke rel om de handtekening onder jaarrekeningen.

,,Wij willen de schandalige gevolgen laten zien van het Europese landbouwbeleid voor ontwikkelingslanden. Onze actie sluit aan bij een campagne voor `coherent beleid' in de Europese Unie. Die campagne is er op gericht om geen beleid te voeren dat schadelijk is voor ontwikkelingslanden. De Europese landbouwpolitiek is het meest schadelijke beleid dat er gevoerd wordt.''

Waarom begon u de WOB-procedure?

,,Tot onze eigen verbazing ontdekten we dat de namen van de afzonderlijke landbouwbedrijven die Europese subsidies ontvangen, niet openbaar zijn. Er bestaan alleen maar gegevens per sector. Er is geen enkele transparantie. Het gaat wel om publieksgeld, dat wordt opgebracht door de Europese belastingbetalers. Als Evert Vermeerstichting ontvangen we ook subsidie, maar wij moeten ieder jaar aangeven wat daarmee gebeurt en het is openbaar.''

Nederlandse boeren zijn niet de enigen die Europese landbouwsubsidies ontvangen.

,,Daarom voeren we deze campagne ook met andere organisaties in andere lidstaten. Inmiddels is in Spanje al tweederde van de namen van de individuele boeren bekend die EU-subsidies ontvangen. Alle namen zijn openbaar gemaakt in Groot-Brittannië, Ierland, Denemarken, Zweden en Estland. Uit de gegevens van die landen blijkt dat 80 procent van de landbouwsubsidies naar 20 procent van de boeren gaat. Het meeste naar grootgrondbezitters en agrarische ondernemers.''

Veerman zet zich in het kabinet niet in voor hervormingen van het landbouwbeleid.

,,Daar zijn we het zwaar mee oneens. Het is een gemiste kans dat het kabinet deze zomer onder druk van Veerman heeft besloten zich niet aan te sluiten bij het voorstel van de Britse premier Blair het landbouwbeleid te hervormen. Veerman dient met zijn standpunt de belangen van de grote boeren. Maar het kabinet moet ook met andere afwegingen rekening houden. Het gaat niet alleen om de belangen van Veerman, maar om de belangen van miljoenen arme boeren in ontwikkelingslanden.''