Hoe verdwijnt het `heksenbrouwsel'?

Het water dat New Orleans na orkaan Katrina heeft overspoeld is ernstig vervuild. Het zal lang duren voordat alles is opgeruimd. ,,De giftige soep dringt door in iedere vierkante centimeter.''

De dijken die New Orleans moesten beschermen tegen overstromingen na een orkaan, vormen op dit moment het grootste probleem. Nu het water eenmaal binnen is, is het de vraag hoe het weer verdwijnt. Dat water is volgens deskundigen een `heksenbrouwsel', een giftig mengsel van zware metalen, chemicaliën, huishoudelijk afval, fecaliën afkomstig uit het niet langer functionerende rioleringssysteem, olie en vaak uiterst gevaarlijke bijproducten van de olieindustrie.

Louisiana heeft het, volgens Hugh Kaufman van het federale Environmental Protection Agency, het Amerikaanse ministerie van Milieu, nooit zo nauw genomen met milieurichtlijnen. Volgens Kaufman lagen in de regio ,,duizenden tonnen'' met gevaarlijke stoffen die nu langzaam het hele gebied insijpelen. De haven van New Orleans wordt bovendien gebruikt voor de overslag van afvalstoffen; ook die kunnen in het water terecht gekomen zijn.

Het rioleringsstelsel van New Orleans, dat toch al ernstig verouderd is, is door orkaan Katrina op veel plaatsen zwaar beschadigd. Veel water komt de stad binnen uit smerige moerasgebieden in de omgeving en uit Lake Pontchartrain, ten noorden van de stad. Dat meer is ernstig vervuild. In de jaren negentig is begonnen met schoonmaken, maar nog steeds mag er niet in gezwommen worden.

Daar komt bij dat het warm en zwoel is in deze tijd van het jaar. De stad is vergeven van de muggen uit de moerasgebieden. Tel daarbij de dode, langzaam ontbindende dieren en mensen – reddingswerkers hebben nog geen tijd gehad om met de berging te beginnen – en heel New Orleans is een gevaarlijke vuilnisbelt geworden.

,,De giftige soep, zoals het wordt genoemd, dringt door in iedere vierkante centimeter in het gebied'', aldus Paul Farmer van de American Planning Association. ,,Het thema van het schoonmaken van de milieu kennen we [in deze omvang] niet van andere rampen. We hebben niet alleen te maken met de fundering van gebouwen, maar met vergiftiging: van gebouwen en van grond.''

Deze omstandigheden maken van de opruimwerkzaamheden in de stad een ingewikkelde operatie. Eerst moet het water wordt weggepompt. In een somber scenario van Hugh Kaufman van het EPA duurt dit zeker een maand. Daarna zullen de waterleidingen tot in alle uithoeken moeten worden schoongespoeld. Dat is weer een maand.

Maar om te pompen, moet wel het elektriciteitsnetwerk werken. Hoe lang dat zal duren is onduidelijk. Want het heksenbrouwsel is ook gevaarlijk voor de elektriciens die het netwerk moeten herstellen. Volgens Jeff Corbett van het bedrijf Progress, dat ook in het verleden betrokken was bij opruimwerk na een orkaan, kun je de traditionele methodes voor herstelwerkzaamheden in deze situatie vergeten.

Werknemers moeten goed beschermd zijn met lieslaarzen, handschoenen en wat verder voorhanden is. ,,Het stilstaande water met chemicaliën, dode dieren en mensen wordt een levensgevaarlijk goedje.'' Een enkel schrammetje kan dan leiden tot een levensbedreigende infectie. Bovendien zit het gebied volgens Corbett inmiddels vol slangen en verwilderde honden.

Tijd om te bedenken wat er moet gebeuren met het water dat New Orleans heeft overspoeld, is er niet. De keuze is, zeggen deskundigen van de universiteit van Louisiana, tussen de rivier de Mississippi en Lake Ponchartrain. Het water via het meer wegvoeren betekent dat duizenden hectares moerasgebied in de omgeving zwaar te lijden zullen krijgen. Een deel van het water zal ook in de Golf van Mexico terechtkomen. Als het water wordt weggevoerd via de rivier, komt het allemaal in de Golf van Mexico.

De Golf is al zozeer vervuild door de olieproductie in het gebied en door de jarenlange lozing van giftige stoffen dat er verschillende `dode zones' zijn. Als dat nog erger wordt, zal de ellende van New Orleans verder verspreid worden.

Volgens Kaufman van het EPA zal de giftigheid van het water in het gebied nog vele jaren gecontroleerd moeten worden. ,,Helaas is er geen magische chemische stof die we in de Golf kunnen gooien die ervoor zorgt dat zware metalen en benzeen verdwijnen. We zitten met de rommel opgescheept.''

Voor dit artikel is gebruik gemaakt van stukken in verschillende Amerikaanse kranten, waaronder The New York Times, The Washington Post en de Los Angeles Times.

    • Paul Luttikhuis