Rampscenario komt toch uit

De Amerikaanse stad New Orleans bereidde zich al jaren voor op een orkaan met de verwoestende kracht van Katrina. Toch komt de hulpverlening moeizaam op gang.

Als gevolg van de orkaan Katrina dreigt een humanitaire ramp. Nu, twee dagen nadat de orkaan over de zuidelijke Amerikaanse staten Louisiana, Mississippi en Alabama trok, begint de hulpverlening langzaam op gang te komen. De steden New Orleans, Biloxi en Gulfport en de omliggende gebieden zijn door wateroverlast en geblokkeerde wegen moeilijk bereikbaar. Duizenden mensen die gevangen zitten in of op hun huizen wachten nog op redding, die alleen via helikopters en boten kan komen. Burgemeester van New Orleans Ray Nagin zei gisteren: ,,We zijn nog niet eens begonnen met het tellen van de doden''.

Hoewel New Orleans vooraf zei zich te hebben voorbereid op een orkaan met een grotere verwoestende kracht dan Katrina bleek te zijn, klaagden achtergebleven inwoners gisteren via televisiebeelden over ,,de politici'' wegens het uitblijven van afdoende humanitaire hulp.

Bij natuurrampen zoals orkanen is het vaak de eerste periode onduidelijk hoeveel slachtoffers er zijn, omdat de getroffen gebieden moeilijk toegankelijk zijn. Bij de tsunami vorig jaar december in Azië maakten de nieuwsberichten de eerste uren na de ramp melding van honderden doden, en bleek pas na ongeveer een week dat het niet om duizenden, maar om honderdduizenden slachtoffers ging.

In New Orleans was echter rekening gehouden met een ernstiger situatie dan na de orkaan bleek ontstaan; de vrees voor grote overstromingen in New Orleans werd tevoren door deskundigen uitgesproken. Commentatoren en deskundigen voorspelden een ,,Armageddon'' en ,,een catastrofe''. De omvang van die overstromingen leken aanvankelijk mee te vallen, toen direct na het overtrekken van Katrina de dijken het leken te houden. Die moeten de stad beschermen tegen het aan drie kanten omringende water.

Maar inmiddels is alsnog 80 procent van de stad ondergelopen als gevolg van twee dijkdoorbraken gisteren. Op sommige plaatsen staat het water zes meter hoog. Biloxi in Mississippi is volgens de burgemeester helemaal ondergelopen. Nu vergeleek gouverneur Haley Barbour van Mississippi het gebied met Hiroshima na de val van de atoombom en sprak de burgemeester van Biloxi van ,,onze eigen tsunami''. De vooraf uitgedachte rampenplannen moeten dus alsnog in werking treden.

De staat Louisiana verschaft via het office for Homeland Security and Emergency Preparedness uitgebreide informatie over hoe inwoners zich kunnen voorbereiden op een ramp: evacuatieroutes, lijsten voor noodrantsoenen en telefoonnummers voor informatie over weer en verkeer zijn allemaal op internet te vinden. Informatie voor mensen die weigeren te evacueren is schaarser. Wellicht had de staat er niet op gerekend dat 20 procent van de 485.000 inwoners van New Orleans geen gehoor zou geven aan de oproep tot evacuatie.

De Superdome, waar momenteel rond 25.000 achtergebleven mensen onderdak zoeken, is niet gemaakt voor opvang van zoveel mensen en blijkt nu onvoldoende bestand tegen de noodsituatie. Gisteren zei gouverneur van Louisiana Kathleen Blanco dat het stadion en de andere opvangcentra binnen twee dagen ontruimd moet zijn. Hoe dat moet gebeuren is nog onduidelijk. Rond het stadion staat een meter water, 25.000 personen met helikopters evacueren lijkt praktisch ondoenlijk.

Terry Ebbert, directeur van Binnenlandse Veiligheid voor New Orleans, noemde de ramp een harde les voor diegene die het bevel tot evacuatie hadden genegeerd. ,,Voor sommigen van hen was het de laatste nacht op aarde.''

Het leger heeft de coördinatie van de hulpverlening nu overgenomen van het Emergency Management Agency. De Nationale Garde begon vanmorgen aan een operatie om de twee gaten in de dijken, waarvan één rond zestig meter groot, vanuit helikopters dicht te gooien met zandzakken. Zolang dat niet gebeurd is, stijgt het water met de minuut, zei gouverneur Barbour gisteren. Verder moeten de 7.500 militairen een begin maken aan het begaanbaar maken van de wegen en plunderingen voorkomen.

Van de Nationale Garde in Mississippi is 40 procent momenteel gestationeerd in Irak. Van de Garde uit Louisiana is dat 35 procent. In totaal gaat het om 6.000 militairen, Tijdens de voorbereidingen op Katrina uitten deskundigen kritiek op hun afwezigheid. ,,Ze werken nu met een minimum aan mankracht, niet met wat optimaal zou zijn'', zegt Ted Carpenter van het Cato Institute.